Een buidel van samengebonden vossensnuiten testte positief op ten minste vijf verschillende plantaardige drugs.

Archeologen hebben in een Boliviaanse grot een 1000 jaar oud leren tasje gevonden met een wat merkwaardige inhoud. Zo troffen ze een buideltje aan van drie samengebonden vossensnuiten. Na een chemische analyse bleek de buidel positief te testen op onder andere DMT en harmine; belangrijke actieve stoffen in ayahuasca.

Wat is ayahuasca?
Ayahuasca is een brouwseltje gemaakt van een combinatie van verschillende planten en heeft een hallucinerende werking. De drug is afkomstig uit Zuid-Amerika en wordt in het Amazone regenwoud al eeuwenlang gebruikt in allerlei rituelen. Maar langzaam verovert ayahuasca ook de rest van de wereld. Ook in Nederland worden er ceremonies met ayahuasca gedaan. De levendige hallucinaties kunnen van een paar minuten, tot zelfs een paar uur duren. Misselijkheid en braken treden bijna altijd na gebruik van ayahuasca op.

Tasje
Het gevonden tasje blijkt na inspectie te dateren uit het Tiwanakurijk. Deze pre-Inca beschaving telde een miljoen onderdanen en domineerde de zuidelijke hooglanden van de Andes tussen 550 en 950 na Christus. Het buideltje gemaakt van aan elkaar genaaide vossensnuiten bleek naast DMT en harmine ook positief te testen op cocaïne, bufotenine en benzoylecgonine. Naast dit opmerkelijke buideltje bevatte het tasje ook allerlei hulpmiddelen die bij het nemen van de drugs van pas komen (zie afbeelding hieronder).


Voorwerpen gevonden in het 1000 jaar oude leren tasje. Afbeelding: Juan Albarracin-Jordan and José M. Capriles

Grot
Hoewel de grot waar de artefacten werden aangetroffen in eerste instantie veel weg leek te hebben van een begraafplaats, heeft een opgraving verder geen menselijke resten opgeleverd. Bovendien bevindt de grot zich op 4 kilometer meter hoogte; veel te hoog voor de planten – waarvan de sporen in het tasje werden aangetroffen – om te kunnen groeien. Dit suggereert dat het tasje mogelijk toebehoorde aan een reizende sjamaan. “Als de planten in een verkeerde dosering worden geconsumeerd, kunnen ze heel giftig zijn,” zegt onderzoeker Melanie Miller. “Degene die deze bundel bezat, beschikte waarschijnlijk over veel kennis en vaardigheden over het gebruik van de planten.”

De buidel van samengebonden vossensnuiten die verschillende soorten drugs blijken te bevatten. Afbeelding: Juan Albarracin-Jordan and José M. Capriles

Ontdekking
De vondst van het tasje heeft grote implicaties. “Dit is het eerste bewijs van oude Zuid-Amerikanen die mogelijk verschillende medicinale planten combineerden om een krachtige substantie als ayahuasca te produceren,” zegt Miller. De ontdekking van het tasje draagt bij aan het groeiend aantal bewijzen dat het gebruik van rituele, geestverruimende drankjes millennia teruggaat. “Onze bevindingen ondersteunen het idee dat mensen al minstens 1000 jaar krachtige planten gebruiken, en deze combineren om op een psychedelische reis te gaan,” zegt Miller. “Ayahuasca heeft zijn wortels dus mogelijk liggen in de verre oudheid.”

Alle voorwerpen uit het leren tasje bleken de tand des tijds opmerkelijk goed te hebben doorstaan. Mogelijk heeft dit te maken met de droge omstandigheden van de Andes. Ook kan Miller haar geluk niet op over de vondst van de buidel van drie vossensnuiten. “Dit is het meest verbazingwekkende voorwerp waar ik ooit mee heb gewerkt,” aldus Miller.