Het wormvormig aanhangsel – dat nogal eens ontstoken raakt en dan verwijderd wordt – lijkt toch belangrijker te zijn dan gedacht.

Aan het einde van de blinde darm bevindt zich het wormvormig aanhangsel. Het komt regelmatig voor dat dit wormvormig aanhangsel ontstoken raakt. In de volksmond wordt dan vaak gesproken van een blindedarmontsteking (een ietwat misleidende naam, omdat in de meeste gevallen niet de blindedarm, maar alleen het uiteinde ervan ontstoken raakt). Doorgaans wordt het wormvormig aanhangsel – dat in ontstoken toestand vaak verwijderd wordt – gezien als overbodig: een overblijfsel uit onze evolutie waar we vandaag de dag meer last dan baat bij hebben.

Nieuw onderzoek
Maar nieuw onderzoek suggereert nu dus dat we het wormvormig aanhangsel daarmee tekort doen. Tot die conclusie komen onderzoekers van de Midwestern University in het blad Comptes Rendus Palevol.

Het wormvormig aanhangsel zie je helemaal onderaan (appendix).

De onderzoekers baseren zich op een onderzoek onder 533 soorten zoogdieren. Ze gingen van elke soort na of deze een wormvormig aanhangsel had en in welke omstandigheden deze leefde. Om te achterhalen waarom sommige soorten wel en anderen soorten geen wormvormig aanhangsel hadden, stelden de onderzoekers ook vast welke plek elke soort innam op de evolutionaire stamboom en hoe het wormvormig aanhangsel zich gedurende de evolutie ontwikkeld had.

Blinde darmen zijn er in allerlei vormen. Maar dieren met een spiraalvormige (B) of spits toelopende blinde darm (C) hebben de grootste kans om tevens een wormvormig aanhangsel te bezitten. Afbeelding: Brent Adrian / Midwestern University.

Belangrijke functie
Uit het onderzoek blijkt dat verschillende soorten het wormvormig aanhangsel onafhankelijk van elkaar ontwikkeld hebben. En wanneer het wormvormig aanhangsel eenmaal in een afstammingslijn was opgedoken, verdween het eigenlijk nooit meer uit die lijn. Het suggereert dat het wormvormig aanhangsel een belangrijke functie heeft, zo stellen de onderzoekers.

Opslagplaats
Maar aan wat voor functie moet je dan denken? Onderzoek wijst uit dat soorten met een wormvormig aanhangsel doorgaans grotere concentraties lymfatisch weefsel bezaten in de blinde darm. Lymfatisch weefsel speelt een belangrijke rol in de afweer en stimuleert bovendien de groei van sommige soorten ‘goede’ bacteriën. De onderzoekers vermoeden dan ook dat het wormvormig aanhangsel een soort opslagplaats is voor deze bacteriën.

Uit het onderzoek blijkt verder dat dieren met een spiraalvormige of spits toelopende blindedarm een grotere kans hadden een wormvormig aanhangsel te bezitten dan dieren met een ronde of cilindervormige blinde darm. Het suggereert – zo stellen de onderzoekers – dat het wormvormig aanhangsel niet onafhankelijk van de blinde darm geëvolueerd is, maar daadwerkelijk onderdeel uitmaakt van een groter complex waartoe ook de blinde darm zelf gerekend moet worden.