merel

Nieuw onderzoek wijst erop dat vogels die in de stad leven en dus ook ‘s nachts aan licht worden blootgesteld, veel sneller volwassen worden. De geslachtsklieren van de vogeltjes begonnen zich gemiddeld een maand eerder te ontwikkelen dan die van vogels die de nacht in het donker doorbrengen.

Ook raken de stadse vogels eerder in de rui en gaan ze eerder zingen dan vogels die in het donker slapen. Het wijst erop dat de lichtvervuiling in de stad verstrekkende gevolgen heeft voor het ritme van stadse dieren. Dat schrijven onderzoekers van het Max Planck Instituut in het blad Proceedings of the Royal Society B.

Experiment
De onderzoekers achterhaalden eerst aan hoeveel licht vogels in de stad werden blootgesteld. Ze rustten een aantal stadvogels uit met speciale sensoren die dat konden meten. Uit het onderzoekje bleek dat de vogels ‘s nachts aan zo’n 0,2 lux werden blootgesteld. Dat is bijzonder weinig. “Dat is slechts één dertigste van het licht dat van een typische straatlantaarn vandaan komt,” vertelt onderzoeker Jesko Partecke.

WIST U DAT…

Licht in het donker
Maar de intensiteit van het licht mocht dan meevallen: het licht had wel verstrekkende gevolgen, zo bleek toen de onderzoekers een tweede experiment opzetten. Ze vingen een aantal merels in de stad en in het bos en stelden ze gedurende tien maanden elke nacht bloot aan 0,3 lux. “De resultaten waren verbazingwekkend. De geslachtsklieren van de vogels begonnen zich gemiddeld bijna een maand eerder dan die van dieren die in het donker sliepen, te ontwikkelen.” Het testosteronniveau van de vogels wees er bovendien op dat ze veel eerder klaar waren om zich voort te planten: wanneer vogels ‘s nachts aan licht waren blootgesteld, steeg hun testosteronniveau sneller. Ook begonnen de vogels die ‘s nachts aan licht werden blootgesteld gemiddeld een uurtje eerder te zingen. “Alles wijst erop dat de vogels eerder klaar zijn om te gaan broeden.” Het feit dat de vogels die niet in het donker slapen ook eerder in de rui raken, onderschrijft dat. Het zijn allemaal bewijzen die erop wijzen dat de vogels uit hun seizoensritme raken.

Energie
Hoe dat komt, weten de onderzoekers niet goed. Mogelijk krijgen de dieren doordat het ‘s nachts niet echt donker is het idee dat de dagen langer zijn dan in werkelijkheid het geval is, waardoor ze zich sneller in het voorjaar wanen en haast maken met hun ontwikkeling. Een andere mogelijkheid is dat de vogels dankzij kunstlicht langer kunnen jagen en dus meer energie verzamelen die ze weer in hun ontwikkeling kunnen steken.

Onduidelijk is ook welke invloed het feit dat vogels sneller klaar zijn om te gaan broeden, heeft. “Merels in de stad kunnen door het kunstlicht eerder gaan broeden en kunnen in een jaar tijd dus ook meer jongen produceren,” stelt Partecke. Dat lijkt een voordeel. Maar dat is het alleen wanneer de vogels ook voldoende voedsel voor hun jongen kunnen vinden, waardoor de jongen overleven. Als dat niet het geval is, kan de snelle ontwikkeling van de merels wel eens in hun nadeel werken. De onderzoekers hopen in de toekomst uit te vinden welke gevolgen het veranderende ritme voor de fitheid van stadse vogels heeft.