Presteren onder druk: dat wordt van ons allemaal wel eens verwacht. Als je een belangrijke presentatie hebt op je werk, bijvoorbeeld. Of als je je scriptie moet verdedigen of er op school een spreekbeurt van je wordt verwacht. En al snel zul je dan tot de conclusie komen dat het niet meevalt om onder druk – met bijbehorende (hoge) verwachtingen, zenuwen en toeschouwers – te presteren. Op zo’n moment zou je waarschijnlijk graag over stalen zenuwen beschikken. Maar hoe verkrijg je die?

stalen zenuwen Om dat te weten te komen, moet je misschien wel kijken naar mensen die vrijwel continu onder druk staan: topsporters. Tijdens het WK zagen we dat topsporters onder druk vleugels kregen. En daar kunnen we een hoop van leren. Maar ook van op het moment suprême falende topsporters kun je wijzer worden, zo vertelt Ger Post, docent cognitieve neurowetenschappen aan de Universiteit van Amsterdam, in het boek ‘Stalen zenuwen‘.

Denk bijvoorbeeld eens terug aan 23 februari 2010. De dag waarop Sven Kramer door zijn coach Gerard Kemkers de verkeerde baan in werd gestuurd. Na afloop van die fatale race – Kramer leek de winst te gaan pakken, maar werd gediskwalificeerd – waren de grappen niet van de lucht. Kemkers werd afgeschilderd als dom en slechtziend en media twijfelden openlijk of hij wel geschikt was als coach van een topsporter. Is dat terecht? Of kan de druk zelfs de besten teveel worden? Terugdenkend aan het WK van 1998 zou je denken van wel. Toen slaagde Philip Cocu – toch zeker niet de minste voetballer – er in de halve finale tijdens de penaltyreeks niet in om de bal in het net te krijgen. Kemkers en Cocu getuigen – ongetwijfeld tegen wil en dank – van het feit dat onder druk alles anders is.

Maar waarom is dat? Wat gebeurt er in je lijf als je onder druk komt te staan? Waarom wordt het lastiger om logisch na te denken? En hoe kun je immuun worden voor die enorme druk? Die en nog vele andere vragen stipt Post – aan de hand van tal van smakelijke voorbeelden en geholpen door de input van sportpsychologen, psychiaters en filosofen – in het boek ‘Stalen zenuwen‘ aan. Het boek leest lekker weg en is zeker als je bedenkt dat een ‘winnaarsmentaliteit’ tegenwoordig ook ver buiten de topsport wordt verwacht, een welkome aanwinst in de boekenkast.