In dertig jaar tijd is de hoeveelheid plastic op deze verder vrijwel ongerepte eilanden verhonderdvoudigd!

Zelfs afgelegen stranden op verlaten eilanden zijn niet meer veilig voor plasticvervuiling. Zo troffen onderzoekers enorme hoeveelheden plastic aan op afgezonderde Zuid-Atlantische eilanden. Op sommige stranden was het plasticafval zelfs vergelijkbaar met het afval dat aan stedelijke, Noord-Atlantische kusten aangetroffen wordt.

Overal plastic
Plasticvervuiling is een enorm probleem, dat het hele ecosysteem aantast. Zo blijkt bijvoorbeeld dat de plastic soep in de Stille Oceaan wel 16 keer groter is dan gedacht. Daarnaast ontkomen ook de diepste kloven van onze oceaan, Antarctica en zelfs de lucht niet meer aan plasticafval. Kunststof veroorzaakt veel problemen, waaronder verstrengeling, vergiftiging en uithongering bij dieren. Daarnaast maken niet-inheemse diersoorten de oversteek naar afgelegen eilanden op plastic ‘vlotten’, waardoor ze de biodiversiteit kunnen aantasten.

Expedities
Tussen 2013 en 2018 gingen wetenschappers op vier verschillende expedities aan boord van het onderzoeksschip James Clark Ross. De bestemming: Britse overzeese gebieden, in de Zuid-Atlantische oceaan waar nauwelijks mensen wonen. Veel van deze eilanden zijn zelfs beschermde, mariene gebieden. Tijdens de trips verzamelden de onderzoekers monsters van het zeewater en de zeebodem, bezochten ze diverse stranden en bestudeerden ze meer dan 2000 dieren van 26 verschillende diersoorten.

Plastic
En uit de bevindingen blijkt dat grote hoeveelheden plastic de afgelegen gebieden zijn binnengedrongen, van de kust tot aan de zeebodem. Meer dan 90 procent van het gestrande puin is plastic. “Drie decennia geleden waren deze eilanden – die tot de meest afgelegen ter wereld behoren – bijna ongerept,” zegt eerste auteur David Barnes. “Plastic afval is in die tijd verhonderdvoudigd. We vonden het terug in plankton, in de voedselketen en zelfs in toproofdieren, zoals zeevogels.”

Aangespoeld plastic op het afgelegen eiland Sint Helena. Afbeelding: David Barnes

Stranden
Het meeste plastic troffen de onderzoekers aan op stranden. “In 2018 hebben we tot 300 stukken plastic per meter kustlijn moeten noteren op de Falklandeilanden en Sint-Helena,” gaat Barnes verder. “Dit is tien keer meer dan tien jaar geleden.” Volgens de onderzoekers is het dan ook tijd voor actie. “Nietsdoen bedreigt niet alleen dieren zoals vogels en walvishaaien, maar treft ook het ecosysteem waar veel eilandbewoners op vertrouwen voor bijvoorbeeld voedsel,” vult onderzoeker Andy Schofield aan.

De studie benadrukt maar weer eens dat de gevolgen van plasticvervuiling niet alleen van invloed zijn in verstedelijkte gebieden, maar ook een impact hebben in afgelegen, beschermde regio’s. Volgens de onderzoeker is de erkenning van de omvang van het probleem de eerste stap om het bedrijfsleven, de industrie en de samenleving aan te zetten tot het aanpakken van dit wereldwijde milieuprobleem.