planetoide

De aarde, de maan, Mars: allemaal worden ze regelmatig bekogeld met planetoïden. En nieuw onderzoek toont nu aan dat ook verre sterren niet aan dat lot kunnen ontkomen. Onderzoekers hebben een pulsar ontdekt die met ruimtestenen gebombardeerd wordt.

Het gaat om de pulsar PSR J0738-4042, op zo’n 37.000 lichtjaar van de aarde. Met behulp van telescopen ontdekten onderzoekers dat de pulsar bekogeld wordt. “Eén van deze ruimtestenen lijkt een massa van ongeveer één miljard ton te hebben gehad,” vertelt onderzoeker Ryan Shannon.

Trager
Een pulsar is een snel ronddraaiende neutronenster. Pulsar PSR J0738-4042 zendt daarbij radiogolven uit. Terwijl de ster draait, strelen die radiogolven met dezelfde regelmaat als een klok over de aarde heen, zoals het licht van een vuurtoren over het strand aait. In 2008 voorspelden onderzoekers al wat er zou gebeuren als planetoïden op zo’n pulsar afstevenen. Ze voorspelden dat de pulsar door toedoen van een ruimtesteen trager zou gaan draaien en ook de vorm van de radiopuls die we op aarde observeren, veranderen. “Dat is exact wat we nu zien,” vertelt Shannon.

Planeet

De omgeving van PSR J0738-4042 is allesbehalve gezellig: boordevol straling en gewelddadige winden vol deeltjes. “Als een groot rotsachtig object hier tot stand kan komen, dan kunnen planeten rond elke mogelijke ster ontstaan. Dat is opwindend.”

Zap!
“We denken dat de radiopulsen van de pulsar de planetoïde ‘zapt’, laat verdampen. Maar de verdampte deeltjes zijn elektrisch geladen en ze veranderen het proces dat de radiopulsen produceert ietsje.”

De planetoïden die de pulsar bekogelen, zijn mogelijk tegelijkertijd met de pulsar tot stand gekomen. De pulsar is het restant van een geëxplodeerde ster. Het materiaal dat tijdens die explosie naar buiten werd geblazen, valt mogelijk nu weer richting de pulsar waardoor rond de pulsar een schijf bestaande uit puin ontstaat. “Zo’n soort schijf kan ‘zaden’ bevatten die uitgroeien tot grotere planetoïden,” vertelt onderzoeker Paul Brook.