Het is grofweg vergelijkbaar met het aantal bomen in het bekende Amazonewoud.

De laatste jaren zijn koraalriffen regelmatig in het nieuws. Vaak gaat het er dan over dat ze te lijden hebben onder klimaatverandering. Hoge watertemperaturen zorgen ervoor dat koralen ‘verbleken’ en soms zelfs afsterven. Het baart wetenschappers zorgen. Een nieuw onderzoek – verschenen in het blad Nature Ecology & Evolution – stelt echter enigszins gerust. In de studie maken onderzoekers een grove inschatting van het aantal koraalkoloniën in de Stille Oceaan. En de resultaten suggereren dat hoewel door klimaatverandering ingegeven verbleking van koraal lokaal een vernietigend effect op riffen kan hebben, de meeste koraalsoorten gelukkig een veel kleinere kans op uitsterven hebben dan eerder werd aangenomen.

Half biljoen
“Wij schatten dat in de Stille Oceaan grofweg een half biljoen koralen te vinden zijn,” aldus onderzoeker Andy Dietzel. “Dat is ongeveer vergelijkbaar met het aantal bomen in de Amazone of het aantal vogels op aarde.”

De resultaten zijn van grote waarde voor het onderzoek naar en behoud van koralen en riffen die op tal van plaatsen al ernstig onder klimaatverandering lijden. “We moeten weten hoe goed vertegenwoordigd een soort is om de kans op uitsterven in te kunnen schatten,” vertelt Dietzel.

De resultaten
De onderzoekers bestudeerden voor het onderzoek meer dan 300 koraalsoorten op riffen in de Stille Oceaan. De acht meest voorkomende soorten bleken elk een grotere populatie te hebben dan wij mensen. Daarnaast ontdekten de onderzoekers dat soorten waarvan gevreesd werd dat ze op termijn weleens het onderspit zouden kunnen delven het soms veel beter doen dan verwacht. Zo analyseerden de onderzoekers ook 80 soorten die volgens de International Union for Nature and Conservation (IUCN) een verhoogde kans op uitsterven hebben. Twaalf ervan hebben – heel verrassend – een geschatte populatiegrootte van meer dan 1 miljard koraalkoloniën. “Neem bijvoorbeeld Porites nigrescens,” zo stelt onderzoeker Sean Connolly. “Dit is één van de tien meest overvloedig voorkomende soorten die we bestudeerd hebben. Aangenomen wordt dat deze ook niet zo heel vatbaar is voor verbleking en toch staat deze nu te boek als kwetsbaar.”

Bij andere soorten bleek het juist andersom te zijn; ze kwamen veel minder overvloedig voor dan je op basis van hun conservatiestatus zou verwachten. “Eén derde van de zeldzaamste soorten in onze analyse staat bij de IUCN juist te boek als ‘geen reden tot zorg’.”

Extra tijd
Het maakt wel duidelijk dat het onderzoek geen overbodige luxe is. Volgens onderzoeker Terry Hughes komen de resultaten van pas bij het managen en herstellen van koraalriffen. “Gezien de enorme omvang van deze populaties is het heel onwaarschijnlijk dat ze op het punt staan om uit te sterven.” Het wil echter niet zeggen dat deze koralen ook per definitie veilig zijn; zo kunnen ze door verdere opwarming bijvoorbeeld verder in het nauw worden gedreven, maar omdat ze met zoveel zijn en in veel gevallen ook in een groot gebied voorkomen, zullen ze niet van de ene op de andere dag verdwijnen. Er is ons dus wat extra tijd gegund. “Er is nog steeds tijd om ze te beschermen tegen antropogene opwarming, maar alleen als we de uitstoot van broeikasgassen snel terugdringen,” aldus Hughes.

Herstel is eigenlijk geen optie
Daarnaast moet ook geconcludeerd worden dat herstel van koraalriffen eigenlijk niet te doen is. “We telden gemiddeld 30 koralen per vierkante meter rif.” Als je dat vertaalt naar het Great Barrier Reef zou dat betekenen dat daar – zelfs na de grote verliezen die het rif door opwarming van oceaanwater in de afgelopen jaren heeft geleden – tientallen miljarden koralen te vinden zijn. “Koraalherstel is niet de oplossing voor klimaatverandering. Je moet dan ongeveer 250 miljoen volwassen koralen kweken om de bedekking van het Great Barrier Reef met slechts 1 procent te vergroten.” Ook als het gaat om aantasting van de riffen geldt dus: voorkomen is beter dan genezen. “De uitdaging is nu om de wilde populaties koralen te beschermen, omdat we nooit meer dan een klein percentage ervan zullen kunnen vervangen.”

Zo schept het onderzoek dus een voorzichtig positief beeld. Veel soorten koralen zijn nog goed vertegenwoordigd. Maar dat is zeker geen reden om achterover te leunen..