Mogelijk kunnen we dit effect kunstmatig nabootsen en zo klimaatverandering een halt toe roepen.

In de laatste decennia zijn onderzoekers erachter gekomen dat de evolutie van het leven op aarde tevens afhangt van wat er zich in het heelal afspeelt. Een voorbeeld hiervan is de enorme planetoïde-inslag die 66 miljoen jaar geleden alle dinosauriërs van de aardbodem wegvaagde. Wetenschappers hebben nu nog een voorbeeld gevonden van hoe een buitenaardse gebeurtenis invloed heeft uitgeoefend op het leven op aarde. En mogelijk kunnen we deze ontdekking in ons voordeel gebruiken.

Botsing
Zo’n 470 miljoen jaar geleden botste in de planetoïdengordel tussen Mars en Jupiter twee enorme ruimtestenen op elkaar. Eén van deze planetoïden – die zo’n 150 kilometer groot moet zijn geweest – werd verpletterd en verspreidde stof door het hele zonnestelsel. “Je kunt dit vergelijken door in het midden van je woonkamer te gaan staan en een stofzuigerzak leeg te gooien,” legt onderzoeksleider Birger Schmitz uit. “alleen dan op veel grotere schaal.”


Zonlicht
Het stof van de gigantische planetoïde bereikte ook de aarde, waar het vervolgens zonlicht blokkeerde. En dit was het startschot van een nieuwe ijstijd. Bovendien werd de aarde naderhand verdeeld in verschillende klimaatzones – de aarde kende tot dan toe een vrij homogeen klimaat – van Arctische omstandigheden aan de polen naar tropische condities rond de evenaar. De onderzoekers kwamen erachter dat de nasleep van de botsing ook de biodiversiteit op aarde naar een hoger niveau tilde. Zo leidde het nieuwe klimaat tot een grotere diversiteit onder ongewervelden.

Zo zou die botsing tussen planetoïden er ongeveer uit kunnen hebben gezien. Afbeelding: Don Davis

Klimaatverandering
Volgens de onderzoekers kan deze onverwachte ontdekking ook relevant zijn om de opwarming van de aarde een halt toe te roepen. Onze planeet warmt momenteel namelijk in rap tempo op door onze vervuilende emissies. Volgens sommige onderzoekers stevenen we op dit moment af op een situatie die doet denken aan de omstandigheden die op aarde heersten vóór de betreffende botsing tussen de planetoïden 470 miljoen jaar geleden.

Kunstmatig
In de afgelopen tien jaar passeerden verschillende kunstmatige methoden de revue die de aarde zouden moeten afkoelen in tijden van een grote klimaatramp. Maar die stofwolk van 470 miljoen jaar geleden lijkt het werkje knap te hebben geklaard. Eerder al toonden onderzoekers aan dat het mogelijk is om ruimtestenen – net als satellieten – in een baan rond de aarde te plaatsen op een zodanige manier dat ze continue fijnstof voortbrengen en zo het warme zonlicht gedeeltelijk blokkeren. En op die manier zou de aarde dus afgekoeld kunnen worden. “Onze resultaten tonen voor het eerst aan dat dergelijk stof de aarde al eens drastisch heeft afgekoeld,” zegt Schmitz. “De studie geeft een meer gedetailleerd inzicht in hoe dat precies werkt. En dat kan op zijn beurt weer worden gebruikt om na te gaan of modellen en simulaties ook echt realistisch zijn.”

Het is niet voor het eerst dat onderzoekers met methoden komen om klimaatverandering te lijf te gaan. Zo werd er al eerder voorgesteld om ijzer in te zetten dat de groei van fytoplankton aanspoort. En zij helpen op hun beurt de hoeveelheid koolstofdioxide in de atmosfeer te verminderen. Ook het planten van bomen zou een goede oplossing kunnen zijn. Maar wellicht dat wetenschappers nu nog een methode hebben gevonden om af te rekenen met klimaatverandering.