stof

De meteoroïde die in februari van dit jaar boven Rusland explodeerde, richtte niet alleen op aarde een ravage aan: ook in de stratosfeer maakte de steen er een zooitje van en wel door een spoor van stof achter te laten. Satellietbeelden laten nu zien hoe dat stof in vier dagen tijd de wereld rond reisde.

Op 15 februari van dit jaar explodeerde boven de stad Tsjeljabinsk een meteoroïde. Een deel van het puin en stof dat daarbij vrijkwam, landde op aarde. Maar de explosie resulteerde ook in de stratosfeer in een zooitje. De meteoroïde liet er enkele honderden tonnen stof achter.

Satellieten
Wetenschappers van NASA bedachten dat het met mogelijk moest zijn om dat stof met behulp van satellieten te volgen. “En inderdaad: we zagen een nieuwe stofgordel in de stratosfeer van de aarde ontstaan,” vertelt onderzoeker Nick Gorkavyi. De onderzoekers combineerden meerdere satellietbeelden om een beeld te krijgen van de reis die het stof in de stratosfeer – meegevoerd door de straalstroom – aflegde.

Reis
Zo’n 3,5 uur nadat de explosie boven Tsjeljabinsk plaatsvond, detecteerde een satelliet het stof. De satelliet zag hoe de stofwolk zich op zo’n veertig kilometer boven het aardoppervlak bevond en met een snelheid van zo’n 300 kilometer per uur naar het oosten reisde. Een dag later bleek het stof nog steeds oostwaarts te reizen en zich boven de Aleoeten (een eilandengroep tussen de VS en Rusland) te bevinden. Op dat moment begonnen grotere, zwaardere deeltjes al hoogte en snelheid te verliezen. Vier dagen na de explosie had het snelle deel van de stofwolk (bestaande uit kleine, lichte deeltjes) er al een reis om het noordelijk halfrond opzitten en arriveerde weer boven Tsjeljabinsk.

Drie maanden
De onderzoekers bleven het stof volgen. En drie maanden nadat de meteoroïde boven Rusland explodeerde, bevond zich rond de aarde nog steeds een voor satellieten waarneembare stofgordel.

Het onderzoek is uniek, zo benadrukt onderzoeker Paul Newman. “Dertig jaar geleden konden we alleen bedenken dat de stofpluim in de straalstroom in de stratosfeer werd opgenomen. Vandaag de dag stellen onze modellen ons in staat om het stof heel precies te volgen en de ontwikkeling ervan terwijl deze rond de aarde reist, te begrijpen.”