Wat is nu het beste als u wilt stoppen met roken? Abrupt stoppen? Of langzaam afbouwen? Lang was dat onduidelijk, maar een nieuw onderzoek biedt antwoorden. U kunt het beste rustig afbouwen en als het moment juist is, helemaal stoppen met roken.

Dat blijkt uit onderzoek van de Wageningen Universiteit en de universiteit van Amsterdam. De wetenschappers komen tot die conclusie nadat ze een wiskundig model opzetten waarin drie factoren een rol spelen: het nicotinegehalte in uw lichaam, de zin om een sigaret op te steken en de wil om toch geen sigaret op te steken. Om te stoppen met roken moet de wil het winnen van de zin. Het model laat zien wanneer de wil een grotere kans heeft om het te winnen van de zin en stoppen met roken dus een grotere kans van slagen heeft.

Therapie

Om met de zin om te roken af te rekenen, moet de wil om te stoppen met roken het winnen. U moet controle krijgen over uzelf. Verschillende factoren kunnen ervoor zorgen dat dat lukt. Zo kunt u zich bijvoorbeeld bedenken dat roken slecht voor u is. Of dat sigaretten wel heel erg duur zijn. Of dat het als enige roker in de vriendengroep wel heel ongezellig is, omdat u als enige elke keer buiten staat te paffen. De onderzoekers benadrukken dan ook dat therapieën die gericht zijn op het stoppen met roken zich niet alleen moeten richten op het verminderen van de zin in een sigaret, maar ook het versterken van de wil om te stoppen.

Nicotine
Wanneer u rookt, komt er nicotine in uw lichaam. Het stofje activeert receptoren in de hersenen die een bekende neurotransmitter – dopamine – actief maken. Dankzij die neurotransmitter krijgt u een goed gevoel. Als u een tijdje geen sigaret gerookt heeft, ebt dat gevoel weg (de dopamine neemt af). En dat is voor veel rokers het signaal om er weer één op te steken: ze zijn gewend aan die verhoogde activiteit van dopamine. Het is een soort vicieuze cirkel, maar hoe doorbreekt u die? Nicotine wordt vrij snel door het lichaam afgebroken. Als u een dag niet rookt, zit er al geen nicotine meer in uw lijf. Maar de zin om te roken, verdwijnt niet zo gemakkelijk.

Twee stabiele toestanden
Het model van de onderzoekers suggereert dat er slechts twee stabiele toestanden zijn. De ene is die van de verstokte roker en de andere die van een onthouder. Een tussenweg is er niet. Het kan echter wel dat een verstokte roker op de wip zit en nog maar een klein zetje nodig heeft om een onthouder te worden.

WIST U DAT…

Op de wip
En dat is eigenlijk wat elke roker die wil stoppen met roken meegemaakt moet hebben: op de wip zitten oftewel dat kantelmoment doormaken. Het is de enige manier om van het roken af te komen. Maar hoe krijgt u een verstokte roker op de wip? Door de hoeveelheid nicotine die de roker dagelijks tot zich neemt langzaam te verminderen. Zit de roker eenmaal op de wip dan is een klein zetje voldoende om van de roker een onthouder te maken. Wat dat kleine zetje is? Dat verschilt per persoon, zo schrijven de onderzoekers in het blad PLoS ONE. Het kan zijn dat een roker zich realiseert dat hij of zij door minder te roken bloemen weer beter kan ruiken of dat het eten beter smaakt.

Het model bewijst dat er inderdaad een juist moment is om helemaal te stoppen met roken. En dat zo’n moment nooit abrupt komt, maar volgt op het afbouwen van de inname van nicotine. Het computermodel pleit dus voor een cominbatietherapie: langzaam afbouwen en als het moment juist is helemaal stoppen.