Wat is effectiever: iemand straffen of belonen? Het maakt niet veel uit, zo concluderen drie Nederlandse onderzoekers van de Vrije Universiteit Amsterdam en de Rijksuniversiteit van Groningen. Straffen is niet veel effectiever dan belonen, en andersom.

Onderzoekers Daniel Balliet, Paul van Lange en Laetitia Mulder vonden een manier waardoor straffen of belonen nog effectiever kan zijn. Wanneer het uitdelen van een straf of beloning kostbaar is voor degene die straft of beloond, dan werkt dit veel effectiever.

Gezamenlijk belang is dus zeer effectief. Als de straffer en de gestrafte weten dat het gezamenlijk belang voorop staat en niet het eigenbelang, dan is het makkelijker om een groep mensen tot coöperatief gedrag aan te zetten. Een parkeerboete heeft dus niet veel effect, omdat die alleen maar de gemeentekas spekken. En managers? Die moeten het niet hebben over hun eigen bonussen, maar over gemeenschappelijke zaken.

Dit jaar vindt de International Conference of Social Dilemmas plaats in Amsterdam. Van 6 tot en met 9 juli wisselen wetenschappers gedachten met elkaar over alle aspecten en implicaties van sociale dilemma’s. Meer informatie over deze conferentie vindt u op de website van de ICSD.