De scherf reisde duizenden kilometers van de plek waar het flesje werd gemaakt tot zijn uiteindelijke vindplaats.

Een masterstudent van de Universiteit van York heeft een buitengewoon bijzondere archeologische ontdekking gedaan. De student in kwestie, Peter Moore, vond in de Romeinse villa Chedworth in Groot-Brittannië een prachtig gedecoreerde scherf. De scherf was echter zo zeldzaam dat het experts van over de hele wereld twee jaar kostte om erachter te komen waar het fragment ooit deel van uit maakte.

Vondst
Moore ontdekte het fragment terwijl hij met een team de noordvleugel van de oude villa uitkamde. “Toen ik het stukje zag werd al snel duidelijk dat het iets speciaal was,” zegt Moore. Het stukje glas werd verstuurd naar de vooraanstaande Romeinse glasexpert Jennifer Price, die vervolgens advies zocht bij andere experts om uit te zoeken waar het fragment vandaan kwam.


Parfumflesje
Uiteindelijk lukte het onderzoekers om de scherf thuis te brengen. Het stukje lijkt namelijk te passen in een uit vele delen gerestaureerd flesje dat zich in het Corning Museum of Glass in New York bevindt. Dit flesje – dat de vorm heeft van een vis – is al zo’n 1800 jaar oud en deed mogelijk dienst als parfumflesje. De door Moore gevonden scherf was waarschijnlijk ooit onderdeel van de staart van de glazen vis.

Het gevonden stukje glas samen met een impressie van hoe het glazen parfumflesje er mogelijk ooit uit heeft gezien. Afbeelding: National Trust/Rod Kirkpatrick/F Stop Press

Het parfumflesje is volgens de onderzoekers gemaakt met een ongebruikelijke techniek. De decoratie bovenop het blauwgroene oppervlak bestaat uit de kleuren wit en geel en creëren lussen die de schubben van de vis moeten voorstellen. Waarschijnlijk vormde de mond van de vis de opening van het kleine vat binnenin.

Lange reis
De scherf heeft er een behoorlijke reis op zitten. Zo denken de onderzoekers dat het parfumflesje is vervaardigd in een gebied rond de Zwarte Zee, in wat nu Oekraïne is. Het betekent dat de scherf gevonden is op een plek duizenden kilometers verwijderd van de plek waar het flesje werd gemaakt. De ontdekking werpt daardoor nieuw licht op de rijkdom en invloed van de ex-bewoners van de villa in Chedworth, die mogelijk het parfumflesje importeerden. “Dat zoiets exotisch van zo ver weg hierheen werd gebracht onderstreept dat de bewoners in contact stonden met de verste regio’s van het Romeinse Rijk en die invloed ook wilden laten zien,” verklaart onderzoeksleider Nancy Grace. “Het is verbazingwekkend dat een klein fragment ons zoveel vertelt.”

De vondst is uitzonderlijk. Nog nooit eerder is er namelijk iets vergelijkbaars in Groot-Brittannië aangetroffen. Bovendien is het enige andere voorbeeld van zo’n visvormige Romeinse fles afkomstig uit een begraafplaats uit de tweede eeuw op de Krim. “De ontdekking dat dit de enige in zijn soort is die tot nu toe in Britannia (de provincie in Groot-Brittannië die onder Romeinse heerschappij stond, red.) is ontdekt, draagt bij aan onze kennis over het belang van de Romeinse villa in Chedworth,” onderstreept Grace.