De Japanse ruimtesonde stevent momenteel af op planetoïde 1998 KY26. En de Subaru-telescoop geeft ons alvast een voorproefje.

Nadat ruimtesonde Hayabusa2 begin december een goedgevulde capsule met materiaal van planetoïde Ryugu op aarde had afgeleverd, verdween de sonde weer tussen de sterren. Dit keer zet Hayabusa2 koers naar planetoïde 1998 KY26 om deze eens goed van dichtbij te gaan bestuderen. Ondertussen houden onderzoekers op aarde alvast de Subaru-telescoop op het verre object gericht. En nu presenteren ze met trots de eerste foto van de nieuwe eindbestemming van Hayabusa2.

Missie
De Japanse ruimtesonde Hayabusa2 werd op 4 december 2014 gelanceerd en arriveerde in juni 2018 bij Ryugu. Na een enerverende missie arriveerde de sonde begin december 2020 weer bij de aarde en dropte een belangrijk pakketje met daarin ongerept materiaal afkomstig van onder het oppervlak van de bezochte planetoïde. Astronomen over de hele wereld keken reikhalzend uit naar de afgifte van het pakketje, want de monsters zullen ons ongetwijfeld meer inzicht geven in de samenstelling van de planetoïden en de rol die zij in ons zonnestelsel en het ontstaan van leven spelen. Toch betekent deze geslaagde missie van Hayabusa2 niet dat de sonde met pensioen mag. De tank van Hayabusa2 is namelijk nog lang niet leeg. En dat betekent dat er gewoon een tweede expeditie ondernomen kan worden!


Planetoïde 1998 KY26
Onderzoekers maakten al in september bekend dat ze Hayabusa2 nogmaals op avontuur zouden sturen. Ditmaal staat planetoïde 1998 KY26 op de agenda; een nagenoeg bolvormige planetoïde met een diameter van ongeveer 30 meter die met de resterende brandstof bereikt kan worden. Dit hemellichaam is een zogenoemde ‘fast rotator’ omdat hij in slechts tien minuutjes een rondje rond zijn as draait. Nog nooit heeft de mensheid een object met dit opvallende kenmerk op een bezoekje getrakteerd.

Keuze
Naast 1998 KY26 maakte ook een andere planetoïde nog kans om door Hayabusa2 bezocht te worden, namelijk 2001 AV43. Waarom het 1998 KY26 is geworden en niet 2001 AV43? Beide objecten lijken immers op elkaar. Ze zijn beide een kleine, snel roterende planetoïde met een diameter van enkele tientallen meters. Bovendien zou Hayabusa2 al in 2029 bij 2001 AV43 kunnen arriveren en pas in 2031 bij 1998 KY26. Toch hebben de onderzoekers een goede reden om toch voor 1998 KY26 te kiezen. 1998 KY26 is vermoedelijk een zogenoemde C-type planetoïde terwijl de afgewezen AV43 uit 2001 waarschijnlijk een S-type planetoïde is. Over C-type planetoïden wordt gedacht dat ze rijk zijn aan water en organisch materiaal. Daarnaast maakt dit type ongeveer 75% van de bekende planetoïden uit; ook Ryugu en Bennu zijn C-klasse planetoïden. Omdat 1998 KY26 ook een C-type is, betekent dit dat de waarnemingen goed kunnen worden vergeleken met die van Ryugu en Bennu, wat onze wetenschappelijke kennis over planetoïden zal uitbreiden.

Om alvast een idee te krijgen van de volgende eindbestemming van Hayabusa2, besloten onderzoekers 1998 KY26 in beeld te brengen. Omdat de planetoïde met een diameter van slechts 30 meter bijzonder klein is, is dat echter een behoorlijke uitdaging. De helderheid van het kleine object is zo zwak, dat waarnemingen vanaf de grond, zonder gebruik te maken van een zeer grote telescoop, vrij moeilijk zijn. Daarom was er grof geschut nodig, zoals de Subaru-telescoop gelegen op het eiland Hawaï. De vervaardigde foto is hieronder te bewonderen.

Planetoïde 1998 KY26 is het heldere puntje op de plek waar de twee blauwe strepen elkaar zouden kruisen. Afbeelding: NAOJ

De positionele gegevens die tijdens de waarnemingen van 1998 KY26 verzameld zijn, zullen nu worden gebruikt om de orbitale kenmerken van het object nauwkeuriger te bepalen. “We hebben met succes de volgende planetoïde die Hayabusa2 gaat bezoeken, gefotografeerd,” zegt de directeur van de Subaru-telescoop Michitoshi Yoshida. “We hopen dat deze gegevens de nieuwe missie van Hayabusa2 zullen vergemakkelijken.”


Geduld
Het gaat overigens nog wel eventjes duren voordat Hayabusa2 bij 1998 KY26 arriveert. Zo is het plan dat het ruimtevaartuig pas in 2031 bij de planetoïde aankomt. In de tussentijd zal Hayabusa2 verschillende flyby’s uitvoeren, waaronder bij een andere planetoïde, 2001 CC21. Hier zal de sonde naar verwachting rond 2026 aankomen. 2001 CC21 is een L-type planetoïde. De flyby langs dit hemellichaam is dan ook een zeldzame kans om dit type planetoïde van wat dichterbij te bekijken. Ook zal Hayabusa2 om de juiste snelheid te bemachtigen een paar keer rond de aarde cirkelen. Vervolgens zal de Japanse sonde afstevenen op zijn einddoel: 1998 KY26. Of Hayabusa2 ook deze planetoïde net zoals Ryugu zal bekogelen of erop zal landen, is nog onbekend.

Ondertussen kijken onderzoekers gespannen uit naar de aankomst van Hayabusa2 bij zijn volgende doelwit. “Dit is de eerste missie naar zo’n kleine planetoïde,” zegt onderzoeker Makoto Yoshikawa namens JAXA. “Dit maakt de missie heel betekenisvol, zowel in termen van de planetaire wetenschap, als de planetaire verdediging (waarbij we de aarde willen behoeden voor botsingen met stellaire objecten). De observaties van de Subaru-telescoop zullen dan ook niet alleen hele belangrijke gegevens opleveren voor de missie van Hayabusa2, ze zullen tevens een boost geven aan toekomstige missies.”

Meer weten…

…over Hayabusa’s spannende missie naar Ryugu en de aflevering van de capsule op aarde? Lees hier snel verder!