Onlangs produceerden wetenschappers een vogelgriepvirus dat van mens op mens overdraagbaar is. En nu tonen onderzoekers aan dat zo’n virus niet alleen in het laboratorium kan ontstaan.

Op dit moment is vogelgriep eigenlijk enkel overdraagbaar van vogels op mensen. Slechts een heel enkele keer kan het ook van mensen op mensen overslaan. Onderzoekers zijn echter bang dat het virus muteert en uiteindelijk heel gemakkelijk van mens op mens overdraagbaar wordt. Eind vorig jaar toonden onderzoekers middels een omstreden studie al aan dat het mogelijk is om het bestaande vogelgriepvirus in het laboratorium te laten muteren tot een variant die van mens op mens overdraagbaar is. Hoewel zorgwekkend, is dat natuurlijk altijd nog iets anders dan muteren in de natuur. Maar ook dat laatste is mogelijk, zo stellen onderzoekers van de universiteit van Cambridge nu.

Onderzoek
De onderzoekers analyseerden het vogelgriepvirus zoals dat nu voorkomt en het vogelgriepvirus dat in het lab is ontwikkeld en van mens op mens overdraagbaar is. Zo ontdekten ze dat vijf mutaties van cruciaal belang zijn, wil het virus straks van mens op mens overdraagbaar zijn. Twee van die vijf mutaties blijken reeds in verschillende bestaande vogelgriepstammen voor te komen. “Virussen die al twee van deze mutaties hebben, komen veelvuldig onder vogels voor en dat betekent dat er virussen zijn die mogelijk enkel nog drie aanvullende mutaties moeten verkrijgen om via de lucht overdraagbaar te zijn,” legt onderzoeker Colin Russell in een persbericht uit. De grote vraag is natuurlijk: hoe zorgwekkend is dat? Of in andere woorden: hoe gemakkelijk is het voor het virus om die drie mutaties door te maken?

Antwoord
En ook die vraag hebben de onderzoekers proberen te beantwoorden. Een eenduidig antwoord levert het niet op. “Met de informatie die we nu hebben, is het onmogelijk om te zeggen hoe groot de kans is dat dit virus (via de lucht) overdraagbaar is van mens op mens,” stelt onderzoeker Derke Smith. “Maar de resultaten suggereren wel dat de overgebleven drie mutaties in één mens kunnen evolueren en dat een evoluerend virus in de natuur een serieuze bedreiging is. We weten nu dus dat het evolueren van deze virussen in de natuur dus tot de mogelijkheden behoort.”

En dus kunnen er nu ook maatregelen worden getroffen. Zo moet er meer onderzoek gedaan worden naar het vogelgriepvirus. En ook raden de onderzoekers aan om extra goed op te letten in gebieden waar het vogelgriepvirus al bepaalde mutaties heeft ondergaan. “De situatie is vergelijkbaar met het inschatten van de kans op een aardbeving of tsunami. “We weten niet precies wanneer of waar het gaat gebeuren, maar door beter te monitoren en te onderzoeken zijn we beter in staat om de kansen te voorspellen en de risico’s te verkleinen.”