inktvis2

Slechts twee mensen op aarde hadden deze inktvis tot voor kort met eigen ogen gezien. En nu is de superzeldzame inktvis opnieuw opgedoken!

Het gaat allemaal over Allonautilus scrobiculatus. De inktvis leeft al miljoenen jaren op aarde en is in die tijd weinig veranderd. Zo ziet zijn schelp er nog net zo uit als de schelpen van zijn voorouders die 500 miljoen jaar geleden leefden. Ondanks dat de inktvis al een tijdje meedraait, weten we vrij weinig van het organisme af. “Slechts twee mensen hebben Allonautilus scrobiculatus voor dit onderzoek gezien,” vertelt bioloog Peter Ward. “Mijn collega Bruce Saunders van Bryn Mawr College zag Allonautilus het eerst en ik zag hem een paar weken later.” Dat was in 1984. In 1986 zag Ward de inktvis nog een keertje kort, maar daarna liet het organisme zich niet meer zien.

Papoea-Nieuw-Guinea
Tot nu. Wetenschappers deden onderzoek op Papoea-Nieuw-Guinea. Elke avond werd voor de kust op een diepte van 150 tot 400 meter aas neergelegd. Vervolgens werd het aas en de omgeving gefilmd. En op een nacht was het raak: twee inktvissen – een Nautilus pompilius en de zeer zeldzame Allonautilus scrobiculatus – kwamen op het aas af. De twee inktvissen vochten met elkaar om het aas, tot een maanvis arriveerde. “In de twee uren die volgden, bleef de maanvis ze met zijn staart slaan.”

De twee inktvissen. Boven: Nautilus pompilius. Onder: de zeer zeldzame Allonautilus scrobiculatus.

De twee inktvissen. Boven: Nautilus pompilius. Onder: de zeer zeldzame Allonautilus scrobiculatus.

Beperkt leefgebied
De onderzoekers slaagden er zelfs in om enkele A. scrobiculatus te vangen en te onderzoeken. Ze stelden de leeftijd en het geslacht van elk organisme vast en deden ook onderzoek naar de diversiteit van de populatie in het zuidelijke deel van de Stille Oceaan. Zo ontdekten ze dat de meeste populaties geïsoleerd van elkaar leven, omdat ze slechts op een vrij specifieke diepte kunnen leven. Zo kunnen ze niet te diep duiken, maar kunnen ze ook weer niet te ondiep leven, omdat de oppervlaktetemperaturen van het water te hoog liggen.

“Dit kan wel eens het zeldzaamste organisme op aarde zijn”

Zeldzaam
A. scrobiculatus onderscheidt zich op verschillende manieren van andere inktvissen. Zo heeft de inktvis een dikke, harige en slijmerige laag op zijn schelp. “Toen we dat voor het eerst zagen, waren we verbaasd,” vertel Ward. De inktvis komt – voor zover onderzoekers nu weten – enkel voor nabij Papoea-Nieuw-Guinea. “Dit kan wel eens het zeldzaamste organisme op aarde zijn. We moeten weten of Allonautilus ook ergens anders voorkomt en we kunnen dat alleen te weten komen als we daarheen gaan en gaan zoeken.”

Ward hoopt A. scrobiculatus in de toekomst nog vaker tegen het lijf te lopen. Hopelijk krijgt hij daar nog de gelegenheid voor. De toekomst van de inktvis ziet er namelijk niet heel zonnig uit. Er wordt veel op de inktvissen gejaagd omwille van hun schelpen. En sommige populaties zijn daardoor al flink teruggelopen.