Wetenschappers hebben in het noorden van Oezbekistan een nieuwe dinosaurussoort ontdekt die onthult hoe de evolutie van de machtige tyrannosaurussen verliep.

De eerste tyrannosaurussen ontstonden zo’n 170 miljoen jaar geleden. Ze leken in weinig op de tyrannosaurussen die wij kennen uit films als Jurassic Park. De eerste tyrannosaurussen waren namelijk klein (slechts ietsje groter dan een mens). Tegen het eind van het Krijt – zo’n 100 miljoen jaar later – was dat veranderd: de tyrannosaurussen waren geëvolueerd tot machtige roofdieren die wel zeven ton konden wegen.

Nieuwe vondst
Hoe verliep de evolutie van die kleine tyrannosaurussen die uiteindelijk leidde tot het ontstaan van een machtig roofdier zoals bijvoorbeeld Tyrannosaurus rex? Wetenschappers wisten het lang niet. Maar dankzij een nieuwe vondst in Oezbekistan zijn ze nu in één klap een hoop over de evolutie van de tyrannosaurussen te weten gekomen.

Schimmig
In het noorden van Oezbekistan ontdekten onderzoekers een nieuwe dinosaurussoort die zo’n 90 miljoen jaar geleden leefde. De onderzoekers hebben de soort de naam Timurlengia euotica gegeven. De dinosaurus was ongeveer zo groot als een paard en woog tot 250 kilo. Hij had lange poten en scherpe tanden en kon waarschijnlijk heel snel rennen. De dinosaurus geeft meer inzicht in een twintig miljoen jaar durende periode in de evolutie van tyrannosaurussen die tot op heden zeer schimmig was.

Zo moet Timurlengia euotica er ongeveer uit hebben gezien. Afbeelding: Todd Marshall.

Zo moet Timurlengia euotica er ongeveer uit hebben gezien. Afbeelding: Todd Marshall.

Kleine schedel
Zo blijkt dat T. euotica een veel kleinere schedel had dan T. rex. Dat wijst erop dat de dinosaurus aan de kleine kant was. Maar tegelijkertijd stuitten de onderzoekers op bewijs dat zijn brein en zintuigen al zeer ver ontwikkeld waren.

Snelle groei
Wat vertelt dat ons? Het feit dat de nieuwe soort zo’n tachtig miljoen jaar nadat de eerste tyrannosaurussen het levenslicht zagen nog zo klein was, wijst er allereerst op dat de tyrannosaurussen pas aan het eind van hun evolutionaire historie in korte tijd heel groot werden. Tegelijkertijd weten we nu dat hun ver ontwikkelde zintuigen al veel eerder ontstonden en de giganten in staat stelden om snel aan de top van hun voedselketen plaats te nemen.

“De voorouders van T. rex moeten er ongeveer net zo uit hebben gezien als Timurlengia, een jager ter grootte van een paard met een groot brein en een gehoor dat het onze doet verbleken,” stelt onderzoeker Steve Brusatte. “Pas nadat deze voorouders van tyrannosaurussen hun grote hersenen en goede zintuigen ontwikkelden, werden ze zo groot als T. rex. Tyrannosaurussen moesten voor ze groot werden, eerst slim worden.”