Een wetenschapper van de universiteit van Tilburg bevestigt wat velen al lang weten: de terugreis voelt altijd korter.

Onderzoeker Niels van de Ven zette drie experimenten op. Hij liet mensen een bustocht ondernemen of een stuk fietsen. Of hij liet de proefpersonen filmpjes zien van andere mensen die reisden.

Voelt lang
Zelfs als de afstand die de mensen op de heenweg aflegden en de tijd die ze daarvoor nodig hadden exact hetzelfde was als op de terugweg, voelde de heenreis nog langer. En ook wanneer voor de terugreis een andere – maar even lange – route werd genomen, voelde deze langer.

Opvallend
En dat laatste is opvallend. Uit eerdere onderzoeken is gebleken dat nieuwe taken ons altijd het gevoel geven dat we er langer over doen dan in werkelijkheid het geval is. Maar in het geval van de route maakt het dus niet uit: de terugweg voelt altijd korter aan dan de heenreis. Ook als we een nieuwe route nemen.

WIST U DAT…

…interstellair reizen zeker tot het jaar 2200 onmogelijk zal zijn?

Verwachtingen
Maar wat veroorzaakt dan dat gevoel dat de terugreis korter duurt? Van de Ven denkt dat het aan de verwachtingen ligt. Wij mensen zijn optimistisch van aard: we denken voor taken altijd minder tijd nodig te hebben dan in werkelijkheid het geval is. Dus denken we dat de heenreis wel mee zal vallen. Maar die is eigenlijk altijd langer dan gedacht. Hierdoor verandert de kijk op de terugweg: die zal ook wel teleurstellend lang zijn. En dat blijkt dan weer mee te vallen.

Gemanipuleerde verwachting
Van de Ven testte deze hypothese. Hij liet sommige proefpersonen voordat ze aan het experiment deelnamen de ervaringen van zogenaamde andere proefpersonen lezen. Die ‘andere proefpersonen’ hadden opgeschreven wat ze van een filmpje dat liet zien hoe iemand reisde, vonden. Deze ‘andere proefpersonen’ hadden opgeschreven dat ze de video veel langer vonden duren dan verwacht. Het onderzoek bevestigde de vermoedens: mensen stelden zich in op een lange video en vonden dat de heenreis die iemand in de video maakte, korter was dan gedacht.

Van de Ven concludeert dat de heenreis vaak langer aanvoelt dan de terugreis, omdat mensen te lage verwachtingen van de heenreis hebben. Zijn studie verschijnt binnenkort in het blad Psychonomic Bulletin and Review.