Lang of kort geleden heeft u van uw ouders of verzorgers een naam gekregen. De meeste aanstaande papa’s en mama’s denken daar lang en diep over na. Terecht, zo blijkt uit onderzoek, want een naam heeft een verstrekkende invloed op een mensenleven. We zetten de meest opvallende effecten voor u op een rij.

Uit een onderzoek onder 3000 Britse ouders blijkt dat maar liefst één op de vijf ouders spijt heeft van de naam die zij aan hun zoon of dochter hebben toegekend. Aan de kinderen in kwestie is niet gevraagd hoe zij over hun eigen naam dachten, maar vaststaat dat zij het zelf ook lang niet altijd gemakkelijk hebben met de creatieve hersenspinsels die hun ouders gedurende de zwangerschap teisterden.

Meisjesachtige jongensnamen
Zo vinden sommige ouders het leuk om hun zoon een meisjesnaam te geven. Anne bijvoorbeeld. Of Ashley. Waar de jonge ouders waarschijnlijk niet aan gedacht hebben, toen ze hun baby deze naam gaven, is het effect. Zo blijkt dat jongens met een meisjesnaam zich vaker misdragen dan hun leeftijdsgenoot die gewoon Jan of Piet heet. Opvallend genoeg start de ellende zo rond een jaar of elf, twaalf. “Zodra deze kinderen in groep acht zitten, nemen de disciplinaire problemen sterk toe,” legt onderzoeker David Figlio. “En dat was nog sterker het geval wanneer ze een meisje in de klas hadden met dezelfde naam.”

Wiskunde versus filosofie
Behalve het gedrag lijkt een naam ook belangrijke keuzes zoals die van de vervolgstudie te bepalen. Zo blijkt uit onderzoek dat meisjes met een typisch meisjesachtige naam – bijvoorbeeld Isabella – sneller voor een studie in de geesteswetenschappen kiezen. Vrouwen met een minder meisjesachtige naam gaan eerder voor wiskunde of een andere tak van wetenschap. Hoe dat verband zich precies verhoudt, is onduidelijk. Wellicht behandelen ouders een dochter met de naam Leentje anders dan een dochter die Elisabeth heet. “Besloten de ouders dat toen ze de naam voor hun dochter verzonnen of heeft de naam het gedrag naar hun dochter toe beïnvloedt?” vraagt Figlio zich hardop af.

Van beginletter naar cijfer
Maar er zijn nog meer keuzes die door onze naam worden ingegeven. Bijvoorbeeld de keuze voor onze partner of woonplaats. Uit onderzoek blijkt dat mensen sneller voor een partner gaan wiens naam op de eigen naam lijkt. Datzelfde geldt voor de woonplaats: Jack prefereert Jacksonville boven Sint Annaland, terwijl Anna van laatstgenoemde weer meer moet hebben. Volgens Amerikaanse onderzoekers gebeurt dat geheel onbewust. Om dat aan te tonen, vergeleken ze het gemiddelde rapportcijfer met de eerste letter van de naam van de student. In Amerika worden de rapportcijfers uitgedrukt in letters: A is heel goed en F is heel slecht. Uit het onderzoek bleek dat mensen wiens namen begonnen met een C of D ook vaker C’s en D’s haalden. Anne en Bert gingen er vaker met een A of B vandoor. “Mensen met C of D als initiaal willen het niet per se slecht doen,” legt onderzoeker Joseph Simmons uit. Maar onbewust neigen ze daar toch toe. Nog zo’n voorbeeld: wanneer bij baseball de bal uit wordt geslagen, wordt dat met de letter K genoteerd. Simmons en zijn collega’s pluisden 93 jaar geschiedenis van de Major Baseball League uit en ontdekten dat spelers wiens namen met een K begonnen ook vaker uitsloegen.

Mooi?
Lang niet elk kind is even blij met zijn of haar naam. Vaak heeft dat alles te maken met zijn of haar zelfbeeld; de naam en identiteit zijn met elkaar verweven geraakt. Of iemand zijn of haar naam mooi vindt en dus een goed zelfbeeld heeft, is gemakkelijk te achterhalen met behulp van een testje. Stel u wilt weten of Piet zijn naam mooi vindt. Vraag dan aan hem welke letters uit het alfabet hij leuk vindt. Als hij een groot zelfvertrouwen heeft, zal hij in ieder geval de letters uit zijn naam als mooi bestempelen. De kans is bovendien groot dat hij de eerste letter van zijn naam de allermooiste vindt.

Vooroordeel
Uit namen kan ook nog eens een gigantisch vooroordeel voortkomen. Namen hebben een bepaalde klank en worden op basis daarvan vaak in een hokje geduwd. Zo kan een nieuwe collega die Tiffany heet op papier heel anders overkomen dan een collega met de naam Truus. “Mensen trekken onbewust voortdurend conclusies over anderen,” meent Figlio. “Ik denk dat daar een evolutionaire reden achter zit. We zijn geprogrammeerd om te proberen om razendsnel te achterhalen of we iemand vertrouwen of niet.”

Lezen
Zelfs de vaardigheden van kinderen lijken door hun naam te worden bepaald. Zo blijken kinderen met een ongewone naam of ongewone spelling van een gewone naam slechter te zijn in spelling en lezen. “Wanneer je een kind hebt dat Jennifer heet en je spelt dat met een ‘G’ dan zal haar leraar vragen: “Weet je zeker dat het zo gespeld moet worden?” Dat kan het zelfvertrouwen van die persoon hard raken.”

Vroeg of laat komen alle ouders tot de conclusie dat de gekozen babynaam of goed of een foutje was. De 3000 onderzochte Britten in ieder geval wel. Eenvijfde wilde dat ze een ander naam hadden gekozen die gemakkelijker gespeld kon worden. Acht procent van de ouders was het zat dat mensen de naam van hun kind niet konden uitspreken. En één op de tien vond de gekozen naam vroeger heel mooi, maar moest toegeven dat de nieuwigheid er nu wel af was. Een schrale troost: in tegenstelling tot hun kind hoeven zij er niet de rest van hun leven met rond te lopen.