muziek

Het bijzonder populaire tv-programma The Voice kan wel inpakken. Nieuw onderzoek wijst er namelijk op dat wij winnende muziek niet zo goed op basis van onze oren alleen kunnen herkennen. Daarvoor moeten we vooral onze ogen de kost kunnen geven.

Wetenschapper Chia-Jung Tsay trekt die conclusie op basis van experimenten. De onderzoeker verzamelde geluidsopnames en videobeelden zonder geluid van de drie finalisten van tien prestigieuze internationale klassieke muziekcompetities. Vervolgens schotelde Tsay experts en leken de videobeelden of geluidsopnames voor. De proefpersonen kregen de opdracht om de winnaar van elke competitie eruit te pikken.

Lastig
Dat is een lastige opgave, omdat alle finalisten in dergelijke competities steengoed zijn. De kans dat een leek in zo’n geval de winnaar weet aan te wijzen, is net zo groot als de kans (50 procent) dat iemand die niets gehoord of gezien heeft en gewoon gokt tussen A en B de winnaar aanwijst. En ook voor experts is het moeilijk.

Zelfs experts op het gebied van muziek bleken de winnende muziek er beter uit te kunnen pikken op basis van videobeelden zonder geluid

Resultaten
De proefpersonen kregen dus geluidsopnames of videobeelden zonder geluid van de muzikanten te zien. Zowel de experts als de leken gaven doorgaans aan de muzikanten beter te kunnen beoordelen op basis van de geluidsopnames. Maar wat dat betreft zaten ze er goed naast, zo blijkt uit de resultaten. Zowel de leken als de experts bleken op basis van de geluidsopnames een kleinere kans te hebben de winnaar eruit te kunnen pikken dan wanneer ze alleen naar de videobeelden keken.

Creativiteit
Het onderzoek suggereert dat visuele aanwijzingen bijzonder belangrijk zijn als het gaat om het beoordelen van muziek. En opvallend genoeg geldt dat niet alleen voor leken, maar ook voor experts die getraind zijn om op een bepaalde manier naar muziek te luisteren. Maar hoe herkennen we een winnende muzikant met onze ogen? Tsay denkt dat we een bepaalde creativiteit en gedrevenheid zien die we associëren met een winnaar. Zeker tijdens internationale competities waarin alle muzikanten en dus ook de muziek die ze maken uitmuntend zijn, kan juist dat ons helpen om het kaf van het koren te scheiden.

Wat ook uit het onderzoek blijkt, is dat mensen – zelfs experts – zich er helemaal niet van bewust zijn dat ze zich zo door visuele aanwijzingen laten leiden. En daar moet verandering in komen, vindt Tsay. “Deze experimenten bewijzen hoe belangrijk visuele informatie is. Deze resultaten hebben implicaties voor alle situaties waarin een prestatie beoordeeld wordt,” zo schrijft ze in het blad Proceedings of the National Academy of Sciences. En dan hebben we het niet alleen over muzikale prestaties. “Lopende onderzoeken suggereren dat de effecten ook van toepassing zijn op andere domeinen zoals management en ondernemerschap en op verschillende niveaus: van individuen tot groepen.”