Wetenschappers hebben ontdekt dat het Larsen B-ijsplateau op Antarctica waarschijnlijk binnen tien jaar compleet verdwenen zal zijn. Daarmee komt een einde aan het meer dan 10.000 jaar oude bestaan van dit plateau.

Onderzoekers van NASA trekken die conclusie op basis van gegevens die verzameld werden tijdens NASA’s Operation IceBridge. Over een periode van meerdere jaren werd – vanuit de lucht – onderzoek gedaan naar onder meer gletsjers en ijsplateaus. IJsplateaus zijn de ‘uiteinden’ van gletsjers die op het water rusten.

Sneller
Uit de gegevens blijkt dat het Larsen B-ijsplateau sneller stroomt en steeds meer grote scheuren vertoont. Bovendien blijken de twee gletsjers die het ijs waaruit het ijsplateau bestaat, leveren, sneller te bewegen en in rap tempo dunner te worden. “Het zijn waarschuwingssignalen dat het restant van het ijsplateau aan het uiteenvallen is,” legt onderzoeker Ala Khazendar uit. Volgens Khazendar en collega’s zal het ijsplateau binnen tien jaar in meerdere ijsschotsen uiteen zijn gevallen.

Verontrustend
“Hoewel het wetenschappelijk gezien fascinerend is om vanaf de eerste rij toe te kijken hoe het ijsplateau minder stabiel wordt en uiteenvalt, is het slecht nieuws voor onze planeet. Dit ijsplateau heeft zeker 10.000 jaar bestaan en zal snel verdwenen zijn.” IJsplateaus geven nog wat tegenwicht aan de gletsjers. Zonder ijsplateaus zal gletsjersijs nog sneller in de oceaan belanden en een grotere bijdrage leveren aan de zeespiegelstijging.

Het Larsen B-ijsplateau bevindt zich langs de kust van het Antarctisch schiereiland en is – op het dikste punt – zo’n 500 meter dik. Het ijsplateau beslaat een oppervlak van zo’n 1600 vierkante kilometer. In 2002 stortte het ijsplateau al gedeeltelijk in. Kort na het ineenstorten van het ijsplateau gebeurde er vrij weinig: de gletsjers erachter gingen maar ietsje sneller stromen en onderzoekers namen dan ook aan dat het ijsplateau nog altijd stabiel was. Maar dit nieuwe onderzoek schetst een heel ander beeld. De belangrijkste gletsjers achter het ijsplateau – Leppard, Flask en Starbuck – zijn de laatste jaren veel sneller gaan stromen en veel dunner geworden. Zo bewoog het snelste deel van de Flask-gletsjer in 2012 36 procent sneller dan voor de ineenstorting. De gletsjer haast zich nu met zo’n 700 meter per jaar voort. “Het onderzoek naar de gletsjers op het Antarctisch Schiereiland geven inzicht in hoe ijsplateaus verder naar het zuiden toe – waar veel meer landijs achter zit – zullen reageren op een warmer klimaat,” stelt onderzoeker Eric Rignot.