Radaronderzoek veegt een mooie hypothese van tafel.

Afgelopen februari heeft het Egyptische Ministerie van Oudheden een radaronderzoek uitgevoerd in de tombe van Toetanchamon. En dit onderzoek levert volgens archeologen het doorslaggevende bewijs: in de tombe zijn geen verborgen kamers te vinden. En daarmee lijkt na drie jaar eindelijk een einde te komen aan alle speculaties die in 2015 door de Britse egyptoloog Nicholas Reeves met dit paper werden aangezwengeld.

De hypothese
Reeves stelde drie jaar geleden aanwijzingen te hebben gevonden dat de tombe van Toetanchamon minstens één en misschien zelfs twee verborgen kamers herbergde. De kamers zouden achter de noordelijke- en westelijke muur van de tombe schuilgaan. En Reeves durfde zelfs voorzichtig uitspraken te doen over wat zich in die kamers zou bevinden. De ene verborgen ruimte zou dienst doen als opslagkamer. Veel interessanter is echter de tweede ruimte, waarvan Reeves vermoedde dat deze de resten van koningin Nefertiti – de vrouw van de vader van Toetanchamon – herbergde.


Toetanchamon en Nefertiti
Waarom zouden Nefertiti en Toetanchamon in één tombe ter ruste zijn gelegd? Volgens Reeves was de tombe van Toetanchamon oorspronkelijk bedoeld voor Nefertiti. Maar toen Toetanchamon plotseling en op jonge leeftijd kwam te overlijden en er geen tombe voor hem voorhanden was, zou hij in de tombe van zijn moeder zijn bijgezet. De hypothese zou enkele mysteries rond de tombe van Toetanchamon oplossen. Zo vragen onderzoekers zich al jaren af waarom de tombe van de jonge farao zo opvallend klein is en de grafkamer aan de rechterzijde van de toegangstunnel gelegen is (grafkamers van mannelijke farao’s bevinden zich doorgaans aan de linkerzijde, terwijl Egyptische koninginnen in grafkamers rechts van de toegangstunnel begraven werden). En eerder onderzoek heeft aangetoond dat niet alle objecten in het graf speciaal voor Toetanchamon zijn gemaakt; sommige zouden zelfs voor een vrouw zijn vervaardigd.

Nog een onderzoek
Naar aanleiding van de hypothese van Reeves hebben verschillende radaronderzoeken plaatsgevonden. Eén van die studies wees er inderdaad op dat er iets achter de noordelijke muur van de tombe van Toetanchamon zit. Maar archeologen en egyptologen waren niet overtuigd, zo bleek tijdens een conferentie die in 2016 plaatsvond. Ze adviseerden het Egyptische Ministerie van Oudheden om een derde radaronderzoek op te zetten om voor eens en altijd een einde te maken aan de discussie die na eerdere niet doorslaggevende onderzoeken overeind was gebleven. En dat hebben de Egyptenaren gedaan. Daarbij werden net wat andere technieken gebruikt als tijdens eerder radaronderzoek. Volgens de onderzoekers kan er op basis van de nieuwe data met vrij veel zekerheid geconcludeerd worden dat de tombe geen verborgen kamers of gangen bevat.

Of de kwestie hiermee werkelijk beslecht is? De tijd zal het leren!