Vanuit 14 Amerikaanse staten is vandaag te zien hoe de maan de zon compleet bedekt. En ook wij kunnen meegenieten.

Helaas is de totale zonsverduistering vanuit ons kikkerlandje niet te zien. Wij moeten het doen met een veel minder spectaculaire gedeeltelijke verduistering. Maar er is ook goed nieuws. Zo is de totale zonsverduistering live te volgen via onder meer NASA TV. De uitzending start om 18.00 uur, maar is vanaf 19.00 uur echt de moeite waard. Dan gaat de verduistering namelijk beginnen.

Tijdens een totale zonsverduistering werpt de maan een schaduw op de aarde. Omdat de maan maar klein is, is die schaduw ook maar heel klein. Vandaag racet deze door 14 staten in de VS. Afbeelding: NASA.

Ballonnen en vliegtuigen
Behalve beelden vanaf de grond zal NASA ook beelden maken met behulp van meer dan vijftig ballonnen, vliegtuigen en mogelijk zelfs beelden delen die door astronauten in het ISS zijn gemaakt. Dat belooft dus wat!

Duur grapje
Ondertussen lijken ze in de VS met weinig anders meer bezig te zijn dan de zonsverduistering. De kranten worden erdoor gedomineerd en de eclipsbrilletjes gaan als warme broodjes over de toonbank. Velen zullen hun werk vandaag even laten voor wat het is en zich naar buiten haasten. De Amerikaanse werknemers zullen vandaag dan ook niet zo productief zijn als anders en berekeningen suggereren dat het astronomische schouwspel de Amerikaanse werkgevers tot wel 700 miljoen dollar kan gaan kosten.

Huh?

Hoe kan de maan het licht van de zon nu tegenhouden? De maan is toch veel kleiner dan de zon? Klopt! Maar de zon is tegelijkertijd ook veel verder van ons verwijderd, waardoor deze kleiner lijkt.

Bijzonder
Wie de zonsverduistering vanuit Nederland volgt, hoeft pas vanavond aan te schuiven. De meeste Nederlandse werkgevers zullen dan ook niet nerveus worden van het schouwspel. Maar waarom moet je nu precies de moeite nemen om vanavond te kijken? Nou, omdat zo’n totale zonsverduistering heel bijzonder is. Te zien is hoe de maan even exact tussen de zon en de aarde in staat en het licht van de zon een paar minuten tegenhoudt (zie kader). Voor wie nog niet helemaal overtuigd is: wetenschappers hebben met behulp van een supercomputer al beelden gegenereerd die voorspellen hoe de zonsverduistering er vanavond vanuit de VS uit gaat zien. Eén van hun resultaten vind je hier onder. Dat is toch prachtig?

Afbeelding: TACC / Predictive Science, Inc.

Bovendien is zo’n totale zonsverduistering best uniek. Gemiddeld vindt deze ongeveer elke achttien maanden ergens op aarde plaats. Maar de kans dat je deze vanaf een specifieke locatie kunt zien, is veel kleiner. Zo laat de eerstvolgende totale zonsverduistering die vanuit Nederland zichtbaar is, nog meer dan een eeuw op zich wachten. (En naarmate de tijd verstrijkt, worden zonsverduisteringen alleen maar zeldzamer, om uiteindelijk – over zo’n 600 miljoen jaar – zelfs compleet te verdwijnen.)

Terwijl vele Amerikanen – en liefhebbers die speciaal voor de verduistering naar de VS zijn gereisd – vandaag de eclipsbrilletjes opzetten, houden ook onderzoekers de zonsverduistering nauwlettend in de gaten. Zo is de zonsverduistering het perfecte moment om bepaalde lagen van de corona – de atmosfeer van de zon – in detail te bestuderen, omdat het felle zonlicht kortstondig gedimd wordt.

Update
Ben je in de VS of neem je vanuit Nederland genoegen met een gedeeltelijke zonsverduistering (waarvan vanuit Nederland vanaf een uur of 21.00 alleen het begin zichtbaar is): vergeet dan je eclipsbrilletje niet. Rechtstreeks naar de zon kijken zonder bescherming kan namelijk resulteren in ernstige oogschade.