Gemiddeld verdwenen er in 2017 elke minuut genoeg bomen om 40 voetbalvelden mee te bedekken.

Dat blijkt uit een nieuw onderzoek over het verlies van boombedekking in de tropen (zie kader). Het onderzoek wijst uit dat de mate van boombedekking in 2017 enorm is afgenomen: aan het eind van het jaar was het oppervlak dat door bomen bedekt werd maar liefst 15,8 miljoen hectare kleiner dan aan het begin van 2017. Voor de beeldvorming: 15,8 miljoen hectare komt grofweg overeen met de omvang van Bangladesh.

Wat is boombedekking precies? Als je vanuit de lucht naar beneden kijkt, zie je dat kruinen van bomen de bodem bedekken. En dat noemen we boombedekking. In deze studie gaat het om verlies aan boombedekking. Dat is iets anders dan ontbossing, omdat de onderzoekers niet alleen gekeken hebben naar natuurlijke bossen, maar bijvoorbeeld ook naar met plantages gevulde bomen.

Bijna recordbrekend
Ondanks dat er hard gewerkt wordt om de ontbossing in de tropen tegen te gaan, neemt de boombedekking er in de afgelopen 17 jaar af, zo concluderen de onderzoekers. Het jaar 2017 is dus geen uitzondering. Maar het is wel een uitschieter: er is slechts één jaar – 2016 – waarin de boombedekking sterker terugliep dan in 2017 (zie afbeelding hieronder).

Afbeelding: Global Forest Watch.

Stormen en branden
Dat de boombedekking afneemt, is in toenemende mate te wijten aan natuurrampen, zoals bosbranden en tropische stormen die door toedoen van klimaatverandering steeds vaker ontstaan en ook steeds heftiger worden. Maar ook menselijk ingrijpen speelt natuurlijk een rol.

Colombia
In welke mate de boombedekking afneemt, verschilt van land tot land sterk. Kijken we bijvoorbeeld naar Colombia dan zien we dat het verlies aan boombedekking hier in 2017 met 46 procent is toegenomen ten opzichte van 2016. Het zou te herleiden zijn naar het feit dat de FARC uit de afgelegen bossen is verjaagd, waardoor Colombianen hier weer veilig kunnen komen en delen van die bossen in gebruik kunnen gaan nemen voor bijvoorbeeld akkerbouw of mijnbouw.

Congo
En ook in de Democratische Republiek van Congo is de boombedekking in 2017 enorm teruggelopen. In totaal nam het oppervlak dat door de kruinen van bomen wordt bedekt in dit land met 1,4 miljoen hectare af. Het is grotendeels te wijten aan de landbouw.

Indonesië
Maar er is ook goed nieuws. Zo is het verlies aan boombedekking in oerbossen in Indonesië bijvoorbeeld enorm afgenomen. Dat komt deels door nieuwe wetgeving. Wat ook helpt, is dat 2017 een relatief nat jaar was, waardoor minder bosbranden ontstonden.

Al met al blijft de afname van het aantal bomen echter enorme reden tot zorg, zo stellen onderzoekers. Ze wijzen er daarbij op dat bomen niet alleen belangrijke toevluchtsoorden zijn voor tal van diersoorten, maar ook van groot belang zijn voor de opslag van CO2 en onze strijd tegen klimaatverandering. Voldoende reden om de bomen tegen onszelf in bescherming te nemen.