De uitstoot van broeikasgassen werd nog nooit zo duidelijk in beeld gebracht.

Op 13 oktober werd ie de lucht ingeschoten: de Sentinel 5P-satelliet van ESA. Aan boord: een stukje hightech apparatuur van Nederlandse bodem die de wereldwijde luchtvervuiling haarscherp op beeld vastlegt. De satelliet is onderdeel van het aardobservatieprogramma Copernicus van de Europese Commissie. En de eerste beelden laten nu al zien dat het instrument van onschatbare waarde is voor een gericht aanpak van luchtvervuiling.

Wereldwijde verdeling van koolmonoxide over de aarde. Afbeelding: contains modified Copernicus data/Processed by SRON

Tropomi kan met ongekende precisie vaststellen waar de luchtvervuiling zit. Met enkele dagen meten ontstond al een beeld van de uitstoot van koolmonoxide over de hele wereld (zie afbeelding hierboven). Vooral de wolk boven het Amazonegebied is opvallend. Deze wordt veroorzaakt door branden die te maken hebben met grootschalige ontbossing. Daarnaast is de luchtvervuiling boven China en India met name goed zichtbaar. Maar ook de bushbranden in Australië en de Savanne branden in centraal Afrika zijn op de beelden vastgelegd.

Vulkaanas
Zelfs de vulkaansas boven de Agung op Bali is te zien. Deze vulkaan staat op dit moment op het punt van uitbarsten.

Vulkaanas boven de vulkaan op Bali vastgelegd door Tropomi. Afbeelding: contains modified Copernicus Sentinel data (2017), processed by ESA/DLR

Nederland
Maar ook de uitstoot van broeikasgassen van eigen bodem zijn duidelijk zichtbaar. Zo vallen in Nederland vooral de wolken van stikstofdioxide op, die veroorzaakt wordt door verkeer en industrie. De rookpluimen verraden zelfs waar de wind vandaan komt. En dat is best een knappe prestatie voor een satelliet op zo’n 800 kilometer hoogte.

Links: de NO2 concentraties op een normale dag. Duidelijk zichtbaar zijn de pluimen van grote steden en het Ruhrgebied. Rechts: De wind zorgt voor aanvoer van schone lucht uit het noordwesten. Afbeelding: Contains modified Copernicus data/Processed by KNMI

De waarde van Tropomi zit hem in het feit dat we nu veel beter kunnen onderscheiden wat de precieze bronnen van luchtvervuiling zijn en hoe de concentraties per dag veranderen. De hoeveelheid data die Tropomi naar de aarde stuurt is immens. Zo stuurt het apparaat dagelijks 20 miljoen spectra naar beneden. De satelliet zal onze planeet elke 24 uur in kaart brengen.