ASTRONOMIETwaalf jaar geleden voor het eerst opgemerkt en nu ook echt wetenschappelijk vastgesteld: een nieuw fenomeen op de zon. Het gaat om hoge golven van plasma die vergelijkbaar met het ritme en uiterlijk van een tsunami voortrollen. Ze komen op enkele duizenden kilometers boven het oppervlak van de zon voor.

De golven komen vanuit een centraal punt heel snel op en verspreiden zich dan over enkele miljoenen mijlen in het rond. Lang werd getwijfeld of deze ‘tsunamigolven’ magnetische golven door de zonneatmosfeer of overblijfselen van een coronale massaejectie waren. Dit onderzoek beëindigt die discussie.

Wetenschappers maakten gebruik van de Solar Terrestrial Relations Observatory (STEREO) om de vermoedens van zo’n twaalf jaar geleden nu officieel te bevestigen. Dat lukte in februari. Toen was er een eruptie waarna een gaswolk vrij kwam in de ruimte en een 62.000 mijl hoge tsunami veroorzaakte. Deze verplaatste zich met een immense snelheid van zo’n 560.000 mijl per uur.

De golven die ontstaan worden in verband gebracht met zonnevlammen en solarstormen zoals coronale massaejecties. Deze ejecties spuwen biljoenen tonnen plasma en magnetische velden in de interplanetaire ruimte. Dit plasma kan bijvoorbeeld in de magnetosfeer van de aarde komen en daar geomagnetische stormen veroorzaken. Onderzoek als dit kan helpen om het ontstaan en verplaatsen van deze golven te begrijpen. Bovendien geeft het ons inzicht in de magnetische omgeving van de zon. Ook de bron van coronale massaejecties die richting aarde komen, kunnen bij nader onderzoek worden vastgesteld.