Chinese onderzoekers probeerden hetzelfde met twee mannetjes, maar hun nageslacht stierf kort na de geboorte.

Het is Chinese onderzoekers gelukt om twee vrouwelijke muizen gezonde nakomelingen te laten krijgen. De babymuisjes groeiden op tot volwassenen en kregen vervolgens zelf ook weer kleintjes. Hoewel de onderzoekers hetzelfde probeerden met twee mannetjesmuizen, stierf hun kroost al na twee dagen.

Zoogdieren
De studie borduurt voor op een vraag die al langer speelt: waarom is het bij zoogdieren nodig dat er zowel een vader als een moeder is, terwijl elders in het dierenrijk sommige dieren – zoals kippen, komodovaranen en haaien – zich kunnen voortplanten zonder genetische bijdrage van een vader? “Nakomelingen van zoogdieren die geen genetisch materiaal van zowel een vader als een moeder ontvangen, kunnen afwijkingen hebben of zelfs niet levensvatbaar zijn,” zegt onderzoeker Qi Zhou, die zich baseert op eerdere studies. In het nieuwe onderzoek keken de onderzoekers wat het voor zoogdieren van hetzelfde geslacht nou zo uitdagend maakt om nakomelingen te produceren. En tegelijkertijd laten ze zien dat sommige barrières overkomelijk zijn.

Nieuwe voortplantingstechnieken
De ontwikkelingen op het gebied van voortplanting en vruchtbaarheid gaan hard. Zo waren Japanse onderzoekers er al eerder in geslaagd om menselijke stamcellen – afkomstig uit het bloed – uit te laten groeien tot de voorlopers van eicellen. Ook in-vitrogametogenese (kortweg IVG), waarbij ei- en zaadcellen gekweekt worden uit huidcellen, lijkt tot de mogelijkheden te gaan behoren. Meer weten? Lees het hier!

Genetische modificatie
Door een mechanisme dat genomische imprinting wordt genoemd, is het voor zoogdieren niet mogelijk nakomelingen te produceren zonder vader én moeder. Dit mechanisme probeerden de onderzoekers te omzeilen door deze genen uit het DNA te ‘knippen’. Vervolgens werd voor het voortbrengen van het gezonde nageslacht van de twee moedermuizen, de stamcellen van de ene en de eicel van de andere gebruikt. De onderzoekers verwekten op deze manier 29 levende muizen uit 210 embryo’s. “Dit onderzoek laat ons zien wat er mogelijk is,” stelt onderzoeker Wei Li.

Mannetjesmuizen
De onderzoekers probeerden hetzelfde voor elkaar te krijgen met twee mannetjesmuizen. Echter ligt dit net wat ingewikkelder. Ook in dit geval bouwden de onderzoekers het DNA om. Vervolgens injecteerden ze een stamcel van de ene muis en een spermacel van de andere in een eicel waarvan de kern, en dus het vrouwelijke, genetische materiaal, verwijderd is. Een draagmoeder bracht vervolgens twaalf kleine muisjes ter wereld. Helaas hielden deze pups het niet lang vol en moesten na 48 uur het leven laten.

Hoewel er dus nog wat obstakels te overbruggen zijn, laat het wel zien dat het kan. Of de techniek op den duur ook bij mensen ingezet kan worden, is nog helemaal de vraag. “Op lange termijn kan deze kennis onderzoekers helpen bij nieuwe voortplantingstechnieken,” zegt wetenschapper Teresa Holm, niet betrokken bij het onderzoek. “Het zou zelfs kunnen leiden tot manieren voor homoseksuele stellen om eigen genetische kinderen te krijgen. Het is hierbij wel belangrijk om op te merken dat er in de huidige studie embryonale stamcellen genetische worden gemodificeerd. Dit roept vragen op wat betreft ethiek en veiligheid, die eerst overkomen moeten worden als dit echt buiten laboratoria gaat.”