Het is onderzoekers weer gelukt om rimpelingen in de ruimtetijd waar te nemen. En weer werden ze veroorzaakt door botsende zwarte gaten.

Wereldnieuws was het in februari: voor het eerst hadden wetenschappers zwaartekrachtsgolven gespot. Albert Einstein had hun bestaan zo’n honderd jaar geleden al voorspeld en nu was onomstotelijk bewezen dat ze bestonden. Hoewel het jaar nog jong was, noemden sommigen het al ‘de wetenschappelijke ontdekking van het jaar’.

LIGO
En nu hebben onderzoekers opnieuw zwaartekrachtsgolven gedetecteerd. Wederom met behulp van het Laser Interferometer Gravitational-wave Observatory (LIGO). De zwaartekrachtsgolven ontstonden tijdens de laatste momenten van de samensmelting van twee zwarte gaten. Het ene zwarte gat had een massa die ongeveer 14 keer groter was dan de massa van de zon. Het andere telde zo’n 8 zonsmassa’s. Uit de samensmelting ontstond één zwart gat dat 21 zonsmassa’s telt.

1,4 miljard jaar geleden
Dat alles moet zo’n 1,4 miljard jaar geleden zijn gebeurd. Toen de zwarte gaten samensmolten, werd een hoeveelheid energie die ongeveer gelijk is aan de massa van de zon omgezet in zwaartekrachtsgolven. Het signaal dat de onderzoekers nu hebben gespot, komt van de laatste 27 omwentelingen van de zwarte gaten voor ze samensmolten tot één zwart gat.

Geweldig
“Het is geweldig dat we binnen een paar maanden al twee krachtige botsingen hebben gezien,” vertelt Jo van den Brand, verbonden aan Nikhef (Nationaal instituut voor subatomaire fysica) en de Vrije Universiteit Amsterdam. “Deze zwarte gaten zijn veel minder zwaar dan de zwarte gaten die geobserveerd zijn in de eerste detectie. Het is een veelbelovende start van het in kaart brengen van de populatie van zwarte gaten in ons universum.”

Waarom zijn onderzoekers toch zo opgewonden over zwaartekrachtsgolven? Zwaartekrachtsgolven kunnen gebruikt worden om veel meer te weten te komen over het heelal en dan met name over zwarte gaten. Zwarte gaten zenden geen lichtdeeltjes uit en daarom moeten we altijd maar gissen wat er in zo’n zwart gat gebeurt. Zwaartekrachtsgolven kunnen door geen enkele vorm van materie worden gestopt; door naar deze rimpelingen in de ruimtetijd te luisteren, kunnen we dus veel meer achterhalen over zwarte gaten. En als het wetenschappers lukt om ook de veel zwakkere zwaartekrachtsgolven die kort na het ontstaan van het heelal ontstonden, kunnen opvangen, krijgen we mogelijk eindelijk meer inzicht in wat er in die tijd allemaal gebeurde. Meer weten over zwaartekrachtsgolven en hun implicaties? Klik hier!