kaakbeen

Wetenschappers hebben in Servië een gefossiliseerd menselijk kaakbeen ontdekt. Het is verrassend oud: zeker 397.000 jaar. De vondst werpt een heel nieuw licht op de evolutie van de mens: blijkbaar was de Balkan heel belangrijk voor de totstandkoming van onze soort.

De onderzoekers vonden het kaakbeen in een grot in Servië. Met behulp van drie verschillende technieken werd het bot vervolgens gedateerd. Die drie technieken leverden opvallend consistente resultaten op. “Het fossiel is zeker 397.000 jaar en mogelijk zelfs meer dan 525.000 jaar oud,” vertelt onderzoeker William Jack Rink. De onderzoekers vermoeden dat het kaakbeen dat ze teruggevonden hebben aan een mensachtige van de soort Homo erectus toebehoorde, zo is te lezen in het blad PLoS ONE.

WIST U DAT…

…onze voorouder Homo erectus zijn tijd mogelijk deelde met twee andere mensachtigen?

“In deze periode (enkele honderdenduizenden jaren geleden, red.) begonnen mensen in het westen van Europa de kenmerken van Neanderthalers te ontwikkelen,” legt onderzoeker Mirjana Roksandic uit. Het kaakbeen dat de onderzoekers nu hebben teruggevonden wijst erop dat dit exemplaar die eigenschappen nog niet had. “Wetenschappers denken dat de evolutie van kenmerken van Neanderthalers sterk beïnvloed werd door de vorming van gletsjers die ze tijdelijk van anderen isoleerden. Aan de andere kant: de mensen in het zuidoosten van Europa werden nooit door gletsjers gescheiden van Azië en Afrika en toch hadden ze met hele andere evolutionaire ontwikkelingen te maken. De Balkan kan wel eens onderdeel uitgemaakt hebben van een verondersteld gebied van waaruit menselijke populaties Europa nadat de gletsjers zich terugtrokken opnieuw bevolkten.”

De vondst is belangrijk, zo benadrukt onderzoeker Dušan Mihailović. “Goed gedateerde menselijke fossielen uit deze periode zijn zeldzaam en dergelijke fossiele resten in dit deel van de wereld terugvinden, is uitzonderlijk.” De vondst benadrukt nog eens hoe belangrijk het zuidoostelijke deel van Europa voor de evolutie van de mens moet zijn geweest. “Het was een poort naar het continent en één van de drie belangrijkste gebieden waar mensen, planten en dieren hun toevlucht zochten tijdens ijstijden in de prehistorie.”