Astronomen slagen er niet in de verwachte lichtkromme te detecteren.

Ruimtesonde New Horizons komt steeds dichterbij zijn bestemming: het mysterieuze kuipergordelobject Ultima Thule. Hoe het object er precies uitziet, weet niemand. Afgelopen drie maanden heeft het ruimtevaartuig al talloze foto’s gemaakt om de helderheid van Ultima te meten, en te achterhalen hoe deze verandert wanneer het object draait. Toch kunnen onderzoekers er geen touw aan vastknopen. Want waar blijft die verwachte lichtkromme toch?

Meer over de lichtkromme
De lichtkromme van een hemellichaam is een diagram waarin de helderheid uitgezet is tegen de tijd. Uit de veranderingen van de helderheid kunnen astronomen vervolgens de eigenschappen van het hemellichaam afleiden. Op die manier worden vele hemellichamen geclassificeerd.

Raadsel
Vorig jaar hebben wetenschappers vastgesteld dat Ultima Thule waarschijnlijk niet de vorm heeft van een bol. Daarvoor in de plaats zou het bijvoorbeeld langwerpig kunnen zijn, of misschien wel uit twee verschillende objecten bestaan. Echter komt die aanname nu op losse schroeven te staan. Want tot nu toe hebben de onderzoekers niet de variaties in helderheid aanschouwd die ze verwachten van een roterend object van die vorm. “Dit is Ultima’s eerste raadsel,” zegt onderzoeker Alan Stern. “Hoe kan het dat het object zo’n kleine lichtkromme heeft, dat we deze niet eens kunnen zien?”

Verklaringen
Natuurlijk brainstormen de onderzoekers erop los om die vraag te kunnen beantwoorden. En ondertussen hebben ze al verschillende verklaringen op tafel gelegd. “Het is mogelijk dat de rotatiepool van Ultima direct op, of in de buurt van, het ruimtevaartuig wordt gericht,” oppert onderzoeker Marc Buie. “Ook kan Ultima omringd zijn door een wolk van stof die de lichtkromme verduistert,” stelt onderzoeker Mark Showalter. “Een nog bizarder scenario is dat Ultima omgeven is met vele kleine, tuimelende manen,” zegt onderzoeker Anne Verbiscer. “Als elke maan zijn eigen lichtkromme heeft, dan kunnen ze samen een verwarde superpositie van lichtkrommen creëren, waardoor het net lijkt alsof Ultima Thule maar over een kleine lichtkromme beschikt.”

Maar ja, wie heeft het bij het juiste eind? “Het is moeilijk te zeggen welke van deze ideeën klopt,” zegt Stern. “Misschien is het er zelfs één waar we zelf nog niet eens aan gedacht hebben.” Op het antwoord hoeven we in ieder geval niet lang meer te wachten. De bedoeling is dat New Horizons op 1 januari 2019 langs het kuipergordelobject scheert. Het ruimtevaartuig zal dan meerdere foto’s van het object maken. De eerste beelden worden een dag later op de aarde verwacht. Tot die tijd is het wachten geblazen.