Wetenschappers hebben een wel heel bijzonder spiraalstelsel ontdekt. Het stelsel ontstond toen het universum nog maar 3 miljard jaar oud was en spiraalstelsels extreem zeldzaam waren.

Het spiraalstelsel bevindt zich op zo’n 10,5 miljard lichtjaar van de aarde, zo meldt het blad Nature. Toen wetenschappers het spiraalstelsel ontdekten, wisten ze even niet wat ze zagen. “Het feit dat dit sterrenstelsel bestaat, is verbazingwekkend,” vertelt onderzoeker David Law.

Te vroeg
Wetenschappers gingen er namelijk altijd vanuit dat zulke prachtige en complexe spiraalstelsels nog niet zo vroeg in de geschiedenis van ons universum voorkwamen. Sterrenstelsels die zo’n 3 miljard jaar nadat het universum ontstond, tot stand kwamen, zien er vaak niet zo fraai uit. Ze zijn onregelmatig gevormd en lijken meer op willekeurige klonters dan op een spiraalstelsel met fraaie armen. Maar dit stokoude sterrenstelsel is anders. Mooier. Beter geordend, ook. Law heeft er een passende metafoor voor. “Dit sterrenstelsel tussen de onregelmatig gevormde, jonge sterrenstelsels van die tijd zien, is als het zien van een volledig volgroeide volwassene in een klas met basisschoolkinderen.”

WIST U DAT…

…de toekomst van ons sterrenstelsel er niet zo rooskleurig uitziet?

Raadsel
En daarmee staan wetenschappers voor een raadsel. Het is onduidelijk hoe dit sterrenstelsel al zo vroeg in de geschiedenis van het universum – zeker één miljard jaar eerder dan alle andere spiraalstelsels – kon ontstaan. Mogelijk is een kleiner sterrenstelsel bezig om zich met het grote sterrenstelsel te mengen, waardoor de spiraalachtige vorm van het sterrenstelsel wat uitgesprokener wordt. Maar dat blijft speculeren.

Het bijzondere spiraalstelsel heeft voorlopig de naam BX442 gekregen. Het sterrenstelsel zal nog wel een tijdje de aandacht van wetenschappers trekken. Door meer te weten te komen over de totstandkoming van dit sterrenstelsel, kunnen we mogelijk ook meer te weten komen over het ontstaan van onze eigen Melkweg.

Links een prachtig (jong) spiraalstelsel (Messier 51). Rechts het oude spiraalstelsel dat toch ook echt die vormen al heeft. Foto’s: NASA / ESA (M51) en Dunlap Institute for Astronomy & Astrophysics / Joe Bergeron.