Kandidaat-vaccin beschermt muizen tegen diverse varianten griep.

Onderzoekers beschrijven in een studie gepubliceerd in Nature Communications een nieuw kandidaat-vaccin dat in de toekomst misschien wel kan uitgroeien tot een universele griepprik. Het vaccin ziet er veelbelovend uit. “Het kon iets doen wat de meeste andere kandidaat-vaccins niet konden,” zegt co-auteur Drew Weissman.

Griepprik

Heeft het halen van de griepprik op dit moment eigenlijk wel zin? De meningen zijn daarover verdeeld. Lees hier verder.

Griepvirus
Het griepvirus is een taaie. Ondanks alle seizoensgebonden inentingen veroorzaakt het griepvirus in de Verenigde Staten jaarlijks miljoenen infecties, honderdduizenden ziekenhuisopnames en tienduizenden doden. Het nieuw beschreven vaccin heeft de potentie om uiteindelijk te dienen als een universele griepprik. Dit houdt in dat je je gedurende je leven hooguit maar een paar keer hoeft in te enten om een levenslange bescherming te genieten.

Hemagglutinine
Het kandidaat-vaccin lokte een sterke antilichaamreactie uit op de structuur op het oppervlak van griepvirussen, ook wel de hemagglutinine-stam (HA) genoemd. Hemagglutinine is een oppervlakte-eiwit. Door deze oppervlakte-eiwitten kan het griepvirus zich vasthechten aan het weefsel. Maar dankzij het vaccin wordt er een zeer krachtige antilichaamrespons opgeroepen. Toen de onderzoekers het vaccin op muizen uittesten, bleek inderdaad dat de muizen beschermd werden tegen een infectie. “We waren overweldigd door de omvang van de antilichaamrespons,” vertelt onderzoeker Scott Hensley. “Zelfs als het bij mensen half zo goed werkt als bij de muizen, dan nog zou dit kunnen betekenen dat iedereen in de toekomst dit vaccin kan gebruiken om zich te beschermen tegen de griep.”

Vaccins die op dit moment als griepprik dienen, gebruiken specifieke, in het laboratorium gekweekte virale eiwitten om een immuunrespons op te wekken. Deze beschermt tegen toekomstige blootstelling aan een virus. Maar over het algemeen werkt deze aanpak niet altijd even goed bij het influenzavirus. Zo muteert het influenzavirus bijvoorbeeld erg snel. Daarnaast worden griepstammen die voorkomen in het ene seizoen, vaak vervangen door anderen in het volgende griepseizoen. Hierdoor beschermt de huidige griepprik onvolledig en maar tijdelijk, waardoor deze elk jaar bijgewerkt moet worden.

Gezond
Nadat de muizen met het vaccin werden geïnjecteerd, bleek dat de sterke antilichaamsreactie van het vaccin gedurende dertig weken aanhield. Bovendien toonden de onderzoekers aan dat de muizen na het injecteren van een normaal gesproken dodelijke dosis van het influenzavirus, dankzij het vaccin gezond bleven. Maar niet alleen de muizen reageerden positief op het vaccin. Zo herhaalden de onderzoekers het experiment met succes ook bij fretten en konijnen.

Een volgende stap zal onder andere zijn om vaccin op mensen zelf te testen. Het team hoopt binnen twee jaar met klinische proeven te beginnen.