ruiken

Hoeveel geuren kunt u onderscheiden? Lang werd gedacht zo’n 10.000 stuks. Maar wat zaten we ernaast! Nieuw onderzoek toont aan dat onze neuzen in staat zijn om meer dan één biljoen geuren te onderscheiden. En daarmee hebben we onze neus dus jarenlang onderschat.

Achterhalen hoeveel geuren we kunnen onderscheiden, is zo gemakkelijk nog niet. Want een geur heeft meerdere dimensies: het is een mix van moleculen. Neem bijvoorbeeld de geur van een roos. Die bestaat al snel uit 275 componenten, waarvan slechts een klein percentage de geur die we waarnemen, domineren.

Experiment
Om toch een beeld te krijgen van de hoeveelheid geuren die mensen kunnen waarnemen, zetten de onderzoekers een experiment op. “Ons trucje is dat we mixen van geurmoleculen gebruikten,” vertelt onderzoeker Andreas Keller. “We gebruikten het percentage waarmee twee mixen elkaar overlapten om de gevoeligheid van ons reukzintuig te achterhalen.” De onderzoekers namen 128 geurmoleculen en mixte deze. Dat resulteerde in combinaties van tien, twintig of dertig geurmoleculen waarin de verhoudingen elke keer anders waren. Proefpersonen kregen drie van die mixen voorgeschoteld, waarvan twee elke keer hetzelfde waren. Aan de proefpersonen de taak om de afwijkende mix door te ruiken aan te wijzen.

WIST U DAT…

…honden sterk reageren op de geur van hun baasje, zelfs als dat baasje er niet is?

Resultaten
Uit het onderzoek blijkt dat de prestaties van proefpersoon tot proefpersoon enorm verschilden. Maar gemiddeld bleken ze het verschil tussen mixen die tot 51 procent dezelfde componenten bevatten te kunnen waarnemen. Zodra de mixen meer dan de helft van hun componenten deelden, konden minder proefpersonen deze uit elkaar houden. “Je moet een flinke fractie van de componenten veranderen voordat meer dan vijftig procent van de proefpersonen die verandering kan waarnemen,” merkt onderzoeker Marcelo O. Magnasco op. “Maar het aantal mogelijke combinaties is enorm, dus zelfs met het oog op deze beperking is het totale aantal geuren dat we kunnen onderscheiden vrij groot.” De onderzoekers schatten dat we in staat zijn om meer dan één biljoen geuren van elkaar te onderscheiden.

“Ons reukzintuig is gevoeliger dan we dachten. We besteden er alleen geen aandacht aan en gebruikten het niet elke dag,” stelt Keller. Waarschijnlijk was dat in het verleden wel anders. Onze voorouders hadden er wellicht meer baat bij dan wij. Uitvindingen als de douche, koelkast en diepvries hebben het aantal geuren in de moderne wereld flink teruggebracht. “Dit kan verklaren waarom we geur minder belangrijk vinden dan geluiden of beelden.”