Heel opmerkelijk voor een spin die normaliter zijn leven doorbrengt in een gebied dat slechts enkele meters groot is.

Dat schrijven Australische onderzoekers in het blad PLoS ONE. Ze baseren hun conclusie op een onderzoek naar de valdeurspin Moggridgea rainbow. Deze soort – die alleen op het land leeft en aldaar weinig kilometers maakt – is enkel te vinden op Kangaroo Island, een eiland voor de zuidkust van Australië.

Over de spin

De valdeurspin M. rainbow is zo’n twee centimeter groot en leeft nabij de kust. Vrouwtjes leggen hun eitjes in een holletje en wanneer de omstandigheden gunstig zijn, komen de eitjes uit. De jonge spinnetjes verplaatsen zich hooguit enkele meters van het ouderlijk nest en zetten daar hun eigen holletje op en blijven daar de rest van hun leven zitten.

Zuid-Afrika
Onderzoek wijst nu uit dat deze valdeurspin afstamt van een geslacht valdeurspinnen dat alleen voorkomt in Zuid-Afrika. Op het eerste gezicht geen schokkende ontdekking. De uit Zuid-Afrika afkomstige spin kan immers op veel verschillende manieren in het huidige Australië zijn beland. “Conventionele wijsheid suggereerde dat de spinnen van hun Zuid-Afrikaanse familie gescheiden werden toen Afrika zo’n 95 miljoen jaar geleden loskwam van Gondwana,” stelt onderzoeker Sophie Harrison. Gondwana was een supercontinent, opgebouwd uit de gebieden die vandaag de dag op het zuidelijk halfrond liggen. In de tijd van Gondwana lag Australië tegen Antarctica aan, dat weer tegen Afrika rustte. Organismen konden in theorie dus zo van Afrika naar Australië lopen. Maar dat heeft de valdeurspin niet gedaan, zo blijkt uit het onderzoek van Harrison en collega’s. “Ons onderzoek laat zien dat M. rainbow zich tussen de 2 en 16 miljoen jaar geleden, dus lang nadat Afrika zich losmaakte van Gondwana, afscheidde van de Afrikanse Moggridgea.”

Mensen?
Oké. Maar dat wil natuurlijk nog steeds niet zeggen dat M. rainbow op eigen kracht van Afrika naar Australië is geroeid. De spin kan toch ook met mensen die van Afrika naar Australië reisden zijn meegelift? Ook dat sluiten de onderzoekers uit. Want mensen arriveerden pas veel later in Afrika dan M. rainbow.

10.000 kilometer varen
En dus blijft er maar een logische verklaring over. De spinnen staken op eigen houtje de Indische Oceaan over. “Dat lijkt op het eerste gezicht misschien ongelofelijk,” erkent onderzoeker Andrew Austin. “Maar er zijn meer voorbeelden van dergelijke reizen. Moggridgea wordt ook aangetroffen op de Comoren, op 340 kilometer van het vasteland van Afrika, hoewel die afstand natuurlijk relatief kort is in vergelijking met de 10.000 kilometer tussen Zuid-Afrika en Kangaroo Island.”

Maar hoe zijn de spinnen er in geslaagd om de oceaan over te steken? Ook daar hebben de onderzoekers wel ideeën over. Ze vermoeden dat een stukje land met vegetatie de oceaan in is gespoeld en de spinnen mee heeft gevoerd. “De holletjes waar zij (de spinnen, red.) in leven zijn best stabiel en ze moeten heel veilig hebben gezeten achter hun gesloten valdeur: het was waarschijnlijk best een veilige manier om te reizen,” aldus Harrison.