varen

Al bij de bevruchting staat het geslacht van mensen vast. Bij varens is er wat meer speelruimte, zo blijkt nu uit nieuw onderzoek. De planten blijken met elkaar te ‘overleggen’ alvorens jonge planten een geslacht ‘kiezen’.

Veel van de bloeiende planten zijn zowel mannelijk als vrouwelijk. Maar de varen Lygodium japonicum is een uitzondering. Deze plant is óf mannelijk óf vrouwelijk. Maar wie of wat bepaalt nu het geslacht van deze planten? Daar zijn we nu eindelijk uit, zo schrijven onderzoekers in het blad Science.

Het bepalen van het geslacht van deze varen blijkt in nauw ‘overleg’ te gaan. Planten van verschillende generaties ‘overleggen’ met elkaar met behulp van een feromoon (een signaalmolecuul) dat gibberelline wordt genoemd.

Alle jonge varens zijn van het vrouwelijk geslacht en geven een soort voorloper van gibberelline af. Dat stofje wordt opgevangen door omringende varens die ietsje verder in hun ontwikkeling zijn, maar wiens geslachtsorganen nog niet helemaal ontwikkeld zijn. Wanneer zij aan grote hoeveelheden van de voorloper van gibberelline worden blootgesteld, zetten ze dit stofje om in actief gibberelline en zorgen er zo voor dat hun in ontwikkeling zijnde geslachtsorganen uitgroeien tot mannelijke geslachtsorganen. Het gevolg: groepen varens die bestaan uit vrouwelijke varens omringd door mannelijke varens. En dat is goed voor de kolonie: de planten hoeven niet zichzelf te bevruchten, maar kunnen elkaar bevruchten, waardoor sprake is van een grotere genetische diversiteit en de kolonie meer kan hebben.