Het biedt wellicht mogelijkheden in een tijd waarin beademingsapparatuur op sommige plaatsen schaars is.

De huidige pandemie heeft op veel plekken geresulteerd in een nijpend tekort aan beademingsapparatuur. Maar een nieuwe onderzoeksgroep heeft een opvallende manier bedacht om mensen in ademnood toch in zuurstof te kunnen voorzien. Knaagdieren en zelfs varkens kunnen namelijk ook succesvol beademd worden via hun achterwerk. Zou dat ook voor mensen gelden?

Zeedieren
Het team baseert zich op enkele interessante waarnemingen bij zeedieren. Verschillende waterorganismen beschikken namelijk over unieke ademhalingsmechanismen. Hierdoor weten ze met behulp van andere organen dan longen of kieuwen te overleven in zuurstofarme omgevingen. Zeekomkommers kunnen bijvoorbeeld hun anus opensperren om te ademenen. En ook enkele zoetwatervissen – waaronder modderkruipers – gebruiken hun darmen voor ademhaling. En dus vragen wetenschappers zich al geruime tijd af of ook zoogdieren tot hetzelfde in staat zijn.

Experimenten
In een nieuwe studie besloten onderzoekers de theorie te testen onder ratten, muizen en varkens. De dieren werden allereerst tijdens vrij akelige experimenten in zuurstofarme omstandigheden geplaatst. Vervolgens kregen de dieren via hun achterwerk zuurstof in gasvorm of een zuurstofrijke vloeistof toegediend. En dit leek inderdaad te werken. Zo ontdekten de onderzoekers dat er na de toediening meer zuurstof het hart van de muizen bereikte. Hierdoor wisten ze 50 minuten lang te overleven onder anders dodelijke omstandigheden.

Varkens
Maar niet alleen knaagdieren lijken via hun achterste te kunnen ademen. Ook varkens kunnen beademd worden via hun achterwerk. Toen de onderzoekers de zuurstofrijke vloeistof in de anus van varkens inbrachten, verhoogde dit duidelijk het zuurstofgehalte. Bovendien ontdekten de onderzoekers geen noemenswaardige bijwerkingen.

Effectief
De resultaten laten zien dat het toedienen van zuurstof via het achterwerk blijkbaar een hele effectieve manier is. En dat is interessant. De onderzoekers veronderstellen namelijk dat hun methode ook onder mensen zou kunnen werken. “Kunstmatige beademing speelt een cruciale rol bij de behandeling van bijvoorbeeld longontstekingen of ARDS,” zegt onderzoeker Takanori Takebe. “Hoewel de bijwerkingen en veiligheid bij mensen nog grondig moet worden onderzocht, biedt onze studie mogelijk een nieuwe manier om ernstig ziekte patiënten met ademhalingsfalen te kunnen helpen.”

En dat kan mogelijk ook uitkomst bieden voor coronapatiënten. De onderzoekers hopen hun studie op korte termijn nog uit te breiden en de fases van onderzoek te versnellen. “De recente pandemie overweldigt de behoefte aan beademingsapparatuur en kunstlongen, wat heeft geresulteerd in een ernstig tekort aan beschikbare apparaten,” onderstreept Takebe. “Dit heeft het leven van veel patiënten wereldwijd in gevaar gebracht. Als we onze manier van zuurstoftoevoer op kunnen schalen voor menselijke toepassing, zouden we veel patiënten die kampen met ademhalingsproblemen beter kunnen behandelen. En dat kan mogelijk zelfs levensreddend zijn.”