Lage temperaturen in de stratosfeer zorgen ervoor dat de komende lente erg veel ozon wordt vernietigd boven de noordpool. “We hebben er alles aan gedaan om de atmosfeer te beschermen tegen chloorfluorkoolstofverbindingen, maar toch verliezen we nu grote hoeveelheden ozon”, vertelt ozonwetenschapper Markus Rex van het Duitse Alfred Wegener Instituut. “Op dit moment hebben we al de helft van alle ozon verloren dat daar hoort te zijn.” En deze trend zet zich de komende maanden voort.

Rex en andere wetenschappers uit Europa, Rusland en Noord-Amerika kwamen tot deze conclusie door gegevens van dertig Arctische stations te analyseren. Zij denken dat het broeikaseffect mogelijk zorgt voor minder ozon. Broeikasgassen warmen het aardoppervlak op, maar zorgen er tevens voor dat de stratosfeer afkoelt. Dit jaar is er opvallend veel ozon afgebroken door uitzonderlijk lage temperaturen in de statosfeer. Dit komt overigens deels door de Arctische vortex. De vortex ontstaat door koude temperaturen nabij de noordpool en de rotatie van de aarde. De lucht binnen de vortex is kouder dan de lucht daarbuiten. Hierdoor ontstaan chemische reacties, waardoor zeer reactieve moleculen met ongepaarde elektronen ontstaan. Zoals u wellicht weet bestaat ozon uit drie zuurstofatomen. De zeer reactieve moleculen trekken ozon uit elkaar, waardoor er alleen nog maar losse zuurstofatomen overblijven.

De afbraak van ozon is niet fijn. Ozon heeft namelijk een belangrijke functie: het blokkeert schadelijke straling. Deze straling kan leiden tot huidkanker of kan DNA van dieren of mensen beschadigen.

Hoewel de productie van ozonvernietigende stoffen sinds 1987 verboden is, hangen deze stoffen nog wel zeker vijftig jaar in de atmosfeer. En gezien de klimaatverandering doorgaat, ziet het er voorlopig niet naar uit dat de positieve effecten van het verbod op chloorfluorkoolstofverbindingen opwegen tegen de negatieve effecten van het door de mens verhoogde broeikaseffect.