Het is vandaag 40 jaar geleden dat Marslander Viking 1 voet op de rode planeet zette en Mars voor het eerst vanaf het oppervlak gefotografeerd werd.

Viking 1 werd op 20 augustus 1975 gelanceerd en landde op 20 juli 1976 op Mars. Reeds enkele minuten na de landing schreef de Marslander geschiedenis. Voor de allereerste keer werd er – met succes – een foto vanaf het oppervlak van Mars gemaakt. Die allereerste foto zie je hieronder.

Op deze foto zien we stenen, maar ook zand of stof. Het is de eerste scherpe foto die vanaf het oppervlak van Mars werd gemaakt. Afbeelding: NASA / JPL.

Op deze foto zien we stenen, maar ook zand of stof. Het is de eerste scherpe foto die vanaf het oppervlak van Mars werd gemaakt. Afbeelding: NASA / JPL.

Viking 1 en 2
Enkele dagen na de lancering van Viking 1 ging ook Viking 2 de lucht in. Deze lander zette in september 1976 voet op Mars. Samen vormden de landers – en hun orbiters – het Viking Project. Het project bestond natuurlijk niet alleen uit het maken van foto’s van Mars. Er moest ook onderzoek worden gedaan. Zo zochten de landers (tevergeefs) naar leven op Mars. Wel troffen ze alle elementen die voor het leven op aarde van essentieel belang zijn aan op de rode planeet: koolstof, stikstof, waterstof, zuurstof en fosfor.

Ook deze kleurenfoto is het werk van Viking 1 en werd kort voor zonsondergang gemaakt. Afbeelding: NASA / JPL.

Ook deze kleurenfoto is het werk van Viking 1 en werd kort voor zonsondergang gemaakt. Afbeelding: NASA / JPL.

Het einde
De Viking-missie moest eigenlijk – na landing op Mars – zo’n 90 dagen duren. Maar de missie ging veel langer mee. Viking 1 stuurde op 11 november 1982 de laatste gegevens naar de aarde. Nog zes en een halve maand probeerde NASA contact te krijgen met de lander. Zonder resultaat. Viking 2 stuurde zijn laatste gegevens op 11 april 1980 naar onze planeet. De gehele missie kwam op 21 mei 1983 ten einde.

Bijzonder
Terugkijkend was het Viking Project heel bijzonder. Voor het eerst slaagden de Verenigde Staten erin om een lander heelhuids op het oppervlak van Mars te zetten. Een tweede primeur waren de scherpe foto’s die deze lander vanaf het oppervlak van de rode planeet maakte. We hebben het niet voor niets over ‘scherpe foto’s’, want officieel was Viking 1 niet de eerste die een foto maakte vanaf het oppervlak van Mars. In 1971 zette de Russen Marslander Mars 3 op rode planeet en ook deze maakte een foto van het oppervlak, maar die foto (zie hieronder) is zo slecht dat er eigenlijk niets op te zien is. Kort na de landing gaf Mars 3 de geest en dus zat een herkansing er niet in. Vandaar dat Viking 1 de boeken in is gegaan als de lander die de eerste foto vanaf het oppervlak van Mars maakte.

De foto die Mars 3 vanaf het oppervlak van Mars maakte en de allereerste foto die vanaf het oppervlak van Mars naar de aarde werd gestuurd.

De foto die Mars 3 vanaf het oppervlak van Mars maakte en de allereerste foto die vanaf het oppervlak van Mars naar de aarde werd gestuurd.

Veertig jaar geleden was zo’n foto gemaakt vanaf het oppervlak van Mars dus heel bijzonder. Vandaag kijken we er eigenlijk niet echt meer van op. Marsrovers maken aan de lopende band foto’s van hun omgeving en draaien zelfs hun (robot)hand niet om voor het maken van een selfie.