infuus

Het verdovingsmiddel ketamine, dat bij kleine operaties gebruikt wordt, maar ook bekend is als drugs, werkt tegen depressies. Onderzoekers hebben een redelijk veilige manier gevonden om ketamine toe te dienen als middel tegen de aandoening.

Sinds de jaren zestig wordt ketamine als verdovingsmiddel gebruikt bij kleine operaties. Het nadeel is dat het middel hallucinogene bijverschijnselen kan hebben, daarom krijgen patiënten vaak ook benzodiazepine toegediend om deze te onderdrukken. Ketamine verandert een bepaalde prikkeloverdracht die waarschijnlijk een rol speelt bij depressie. Wetenschappers kwamen daar ongeveer tien jaar geleden al achter. Ze ontdekten hiermee dat ketamine potentie had om depressies te verlichten. Omdat ketamine ook ernstige psychiatrische bijwerkingen kan hebben, zochten onderzoekers nog naar een manier van behandeling die deze bijwerkingen kon omzeilen. Ze denken nu een manier gevonden te hebben waarbij het middel veilig gebruikt kan worden. “Het is verrassend dat het werkt, maar ook hoe snel het effect heeft,” zegt Timothy Lineberry van de Mayo Clinic. “Soms vermindert het depressieve symptomen of zelfs zelfmoordgedachten al in een paar uur. Ons doel is om vast te stellen hoe het middel toegediend kan worden in een veilige routinematige behandeling.”

Het onderzoek
In de Mayo Clinic deden tien patiënten mee aan het onderzoek. Zij ondergingen op dat moment een ernstige depressieve periode door een ernstige depressieve stoornis of een bipolaire stoornis (manisch-depressieve stoornis). Minstens twee andere antidepressiva werkten bij de patiënten niet, iets wat vaker voorkomt bij mensen met depressie: dat een middel niet ‘pakt’.

Resultaten
De proefpersonen kregen gedurende twee weken tot twee behandelingen per week (afhankelijk van hoe snel hun depressieve klachten afnamen). Ze kregen tijdens zo’n behandeling in een tijdsbestek van 100 minuten een lage dosis ketamine toegediend (0,5 mg/kg). Eventuele bijwerkingen werden gecheckt door twee verschillende psychiatrische schalen: de Young Mania Rating Scale en de Brief Psychiatric Rating Scale. Een patiënt bleek last te krijgen van korte matige hallucinaties. De rest van de patiënten voelde zich alleen een beetje slaperig of duizelig tijdens de toediening.

Effect
Acht van de tien patiënten boekten voor minstens 50 procent vooruitgang. Vijf patiënten voelden zich zelfs helemaal genezen van de depressie en vier weken na de behandeling waren twee patiënten nog steeds ‘depressievrij’. Onderzoekers stellen daarom in hun paper dat in Journal of Psychopharmacology staat, dat voor een lange periode een kleine dosis ketamine via een infuus toedienen effectief werkt tegen depressies.

Hoe het komt dat de ene patiënt beter op deze behandeling reageerde dan de ander is iets wat nog onduidelijk is. Onderzoekers willen achterhalen waar dit aan ligt zodat ze van te voren kunnen inschatten of voorspellen voor wie een dergelijke behandeling zinvol is en voor wie niet. Een helemaal veilige behandelmethode ligt daarom nog niet klaar.