Men dacht de delen van een oude Romeinse wet voorgoed te zijn kwijtgeraakt, maar ze zijn toch weer teruggevonden. Onderzoekers legden zeventien losse fragmenten van een voorheen onbegrijpelijke tekst bij elkaar en ontdekten dat het de verloren gewaande Romeinse wettekst was.

De wet maakt deel uit van de Gregoriaanse Code, een verzameling van wetten uit de tijd van de bestuurders Hadrianus (117 tot 138 na Christus) tot Diocletianus (284 tot 305 na Christus). De tekst werd in 300 na Christus gepubliceerd. Lang was er verder weinig bekend over de wetteksten, omdat kopieën ervan niet zouden bestaan. Maar de vondst van de zeventien fragmenten maakte aan die veronderstelling een einde.

“De fragmenten dragen de tekst van een Latijns werk in een duidelijk kalligrafisch schrift en stammen misschien wel uit 400 na Christus,” vertelt onderzoeker Benet Salway. “Het gebruikt een aantal afkortingen die karakteristiek voor wetteksten zijn en het feit dat er zowel op beide kanten van de fragmenten geschreven is, wijst erop dat deze tot een pagina of pagina’s van een laat antiek wetboek behoren en dus geen rol of een los blaadje met aantekeningen van een advocaat zijn.”

De fragmenten beschrijven een aantal antwoorden van de bestuurders op juridische vragen van het volk. “De antwoorden zijn chronologisch geordend en in thematische hoofdstukken met gemarkeerde rubrieken gegroepeerd.” Tussen de regels staan correcties en aantekeningen van de lezer. “De aantekeningen laten zien dat deze versie intensief gebruikt is.” Het is nog niet bekend bij welke gebeurtenis de beschreven procedures en beperkingen van kracht zijn.

Het gevonden fragment zou oorspronkelijk uit Constantinopel (modern Istanbul) komen. Verder onderzoek moet uitwijzen of het fragment nog meer van diens historie prijs wil geven.