Nog voor organismen het levenslicht zien, beginnen ze al te verouderen. Dat suggereren experimenten met ratten.

Onderzoekers verzamelden een aantal zwanger ratten. Een deel van de zwangere ratten werd in een kamer geplaatst met daarin zeven procent minder zuurstof dan normaal. Zo werd een gecompliceerde zwangerschap nagebootst waarin de foetus minder zuurstof ontvangt. In het geval van mensen komt een dergelijke complicatie ook vaak voor, bijvoorbeeld door pre-eclampsie (zwangerschapsvergiftiging) of doordat de moeder in spe rookt. Een deel van de zwangere ratten kreeg antioxidanten toegediend. De andere ratten niet.

Telomeren
De ratjes werden geboren en zodra deze volwassen waren, bestudeerden de onderzoekers de telomeren van de ratten. Telomeren bevinden zich aan het uiteinde van chromosomen. Ze vormen een soort beschermend ‘kapje’. Naarmate de ratten – maar ook mensen – ouder worden, worden die telomeren echter steeds korter en korter. De lengte van telomeren kan dan ook meer vertellen over de mate van veroudering.

Langer leven
Als we het verouderingsproces kunnen vertragen, is het wellicht mogelijk om honderden jaren oud te worden. Lees er hier meer over.

Minder zuurstof
Uit het onderzoek blijkt dat volwassen ratten die tijdens de zwangerschap minder zuurstof hadden ontvangen, kortere telomeren hadden dan de ratten die na een ongecompliceerde zwangerschap ter wereld waren gekomen. Ook hadden de ratten die tijdens de zwangerschap minder zuurstof hadden ontvangen problemen in de bloedvaten, wat erop wijst dat ze sneller oud waren geworden en al op jongere leeftijd de kans liepen om een hartziekte te ontwikkelen.

Antioxidanten
Er waren ook ratten die geboren werden na een zwangerschap met minder zuurstof en wiens moeder tijdens de zwangerschap antioxidanten toegediend had gekregen. Deze ratten verouderden minder snel dan hun soortgenoten die tijdens de zwangerschap alleen minder zuurstof hadden ontvangen. Zelfs ratten die na een ongecompliceerde zwangerschap ter wereld kwamen, bleken baat te hebben bij het toedienen van antioxidanten tijdens de zwangerschap. Ook zij hadden wanneer ze volwassen waren langere telomeren dan hun soortgenoten wiens moeder tijdens een ongecompliceerde zwangerschap geen antioxidanten had ontvangen.

“Ons onderzoek onder ratten suggereert dat de klok der veroudering al voor we geboren worden begint met tikken en dat zal veel mensen verrassen,” stelt onderzoeker Dino Giussani. “Van antioxidanten is bekend dat ze de veroudering kunnen beperken, maar hier tonen we voor het eerst aan dat het toedienen van antioxidanten aan zwangere ratten de klok der veroudering van hun nageslacht kan vertragen,” voegt onderzoeker Beth Allison toe. “Dat lijkt met name belangrijk te zijn wanneer er complicaties zijn tijdens de zwangerschap en de foetus weinig zuurstof ontvangt. Hoewel we dit ontdekten tijdens experimenten met ratten, wijst het erop dat we vergelijkbare problemen onder mensen op dezelfde manier kunnen behandelen.” De onderzoekers benadrukken dat hun studie in ieder geval maar weer eens onderstreept hoe belangrijk het is dat zwangeren er een gezonde levensstijl op nahouden. Ze kunnen zo de toekomstige gezondheid van hun kind positief beïnvloeden.