In de afgelopen 1 miljoen jaar zouden tussen 45.000 en 95.000 soorten zijn uitgestorven.

Bacteriën lijken in een behoorlijk tempo uit te sterven. Dat schrijven onderzoekers van de University of Britisch Colombia in een nieuw paper. Deze bevinding is in tegenspraak met een brede aanname dat bacteriën, vanwege de enorme populaties, zelden uitsterven.

Niet verwant

Dat bacteriën dus ook in rap tempo kunnen uitsterven, heeft verreikende gevolgen. Het suggereert namelijk dat de microbiële fossielen die onderzoekers soms wel vinden, mogelijk niet nauw verwant zijn aan soorten die vandaag de dag leven.

DNA
De onderzoekers maakten gebruik van DNA-sequentie en meerdere datasets om de eerste evolutionaire stamboom te creëren van bacteriën in de afgelopen miljard jaar. Maar heel eenvoudig was dat nog niet. “Bacteriën fossiliseren zelden, dus we weten heel weinig over hoe het microbiële landschap in de loop van de tijd is geëvolueerd,” zegt hoofdauteur Stilianos Louca. Dankzij DNA-sequentie en veel rekensommetjes hebben de onderzoekers het uiteindelijk toch voor elkaar gekregen om de bacteriële stamboom in te vullen. Hieruit maakten de onderzoekers op dat bacteriën geregeld het loodje leggen.

Uitsterven
Op dit moment zijn er zo’n 1,4 tot 1,9 miljoen bacteriële soorten op onze aarde. Maar uit de studie blijkt dat er de afgelopen miljoen jaar al zo’n 45.000 tot 95.000 zijn uitgestorven. “Hoewel er in deze moderne tijd heel veel verschillende bacteriën zijn, is het toch maar slechts een momentopname van de diversiteit over de algehele geschiedenis,” stelt Louca. Opvallend genoeg lijken de bacteriën zich niets aan te trekken van grote massa-extincties die zich op onze aardbol tussen planten en dieren hebben voortgedaan. De onderzoeker denkt dat grote competitie tussen verschillende bacteriesoorten het hoge aantal uitstervingen in de hand heeft gewerkt. Hierdoor waren ze minder vatbaar voor de plotselinge globale massa-extincties.

De onderzoekers zijn van plan hun onderzoek door te zetten. Zo willen ze de fysiologische eigenschappen van bacteriën onder de loep gaan nemen en kijken hoe deze in de loop van de tijd evolueren. Ook willen ze kijken of hun ecologische diversiteit op dezelfde manier toeneemt als hun taxonomische diversiteit. Want als dit waar blijkt te zijn, betekent dit dat zelfs oude en relatief eenvoudige organismen – zoals bacteriën – nieuwe manieren weten te vinden om te overleven.