Minder olivijn, meer orthopyroxeen.

“De mantel van de aarde bestaat voornamelijk uit een mineraal dat olivijn wordt genoemd,” vertelt onderzoeker Jay Melosh. “En over het algemeen wordt aangenomen dat alle planeten zijn zoals de aarde.” En ook van de mantel van onze eigen maan werd gedacht dat deze sterk vergelijkbaar was met die van de aarde. Maar Melosh en collega’s vegen die aanname nu van tafel. In gesteenten diep onder het oppervlak van de maan domineert olivijn namelijk niet. In plaats daarvan maakt orthopyroxeen de dienst uit.

Krater
Melosh en collega’s trekken die conclusie nadat ze de grootste en diepste inslagkrater op de maan bestudeerden: het Zuidpool-Aitken-bekken. De krater zou zijn ontstaan toen een enorme planetoïde op de maan klapte. Door de botsing kwam het gesteente dat de mantel van de maan vormt, bloot te liggen. Daarnaast werd een deel van dit mantelgesteente tijdens de inslag weggeslingerd. Kortom: een heel geschikte plek om meer te weten te komen over de samenstelling van de maanmantel.

Wist je dat uit recent onderzoek blijkt dat de maan lang geleden een atmosfeer had?

Gereflecteerd zonlicht
Om de samentelling van de mantel te kunnen bestudeerden, keken onderzoekers naar gereflecteerd zonlicht. Wanneer het zonlicht de maan raakt, gaat het de interactie met de materialen op het oppervlak aan. En omdat verschillende materialen verschillende golflengtes licht reflecteren, kunnen onderzoekers aan de hand van het gereflecteerde zonlicht vaststellen welke materialen op het maanoppervlak rusten.

Simulaties
Voor onderzoekers conclusies konden trekken over de samenstelling van de maanmantel moesten ze eerst natuurlijk wel zeker weten dat ze materialen bestudeerden die tijdens de inslag waren weggeslingerd en dus uit de maanmantel afkomstig waren. Daarom werden er eerst simulaties van de inslag uitgevoerd. Als het bovenste deel van de maanmantel voornamelijk uit olivijn bestond, zouden we dat olivijn moeten aantreffen in de krater en de omringende hooglanden. Maar vervolgonderzoek wees uit dat we aldaar helemaal geen grote hoeveelheden olivijn aantreffen. In plaats daarvan domineert orthopyroxeen.

En daarmee is de maanmantel eigenlijk precies het tegenovergestelde van de aardmantel. In de mantel van onze planeet domineert namelijk olivijn en zijn kleine hoeveelheden orthopyroxeen te vinden. Het onderzoek heeft onder meer implicaties voor de theorieën die er momenteel zijn omtrent het ontstaan van de maan. Waarschijnlijk moeten die – op basis van de nieuwe bevindingen – enigszins worden aangepast om te kunnen verklaren waarom de maan een ander jasje heeft dan de aarde.