Experimenten met muizen suggereren dat onze longen een belangrijke nevenactiviteit hebben: bloedplaatjes produceren.

Aangenomen werd altijd dat bloedplaatjes alleen in het beenmerg werden aangemaakt. Maar experimenten met muizen schetsen een heel ander beeld: meer dan de helft van hun totale bloedplaatjes-productie vindt in de longen plaats! Daar maakt een muis meer dan 10 miljoen bloedplaatjes per uur aan. Dat schrijven onderzoekers in het blad Nature.

Bloedstamcellen
De wetenschappers bestudeerden de interactie tussen het immuunsysteem en bloedplaatjes die in de longen circuleerden. Terwijl ze daarmee bezig waren, ontdekten ze een verrassend grote hoeveelheid bloedplaatjes-producerende cellen (megakaryocyten genaamd) in de longen. “Toen we deze enorme populatie megakaryocyten die in de longen leek te leven ontdekten, moesten we dat wel verder uitzoeken,” vertelt onderzoeker Emma Lefrançais. Vervolgwaarnemingen wezen uit dat de megakaryocyten per uur meer dan 10 miljoen bloedplaatjes produceerden. Tevens ontdekten de onderzoekers in de longen voorlopers van de megakaryocyten en bloedstamcellen.

Van het beenmerg naar de longen
Grote vraag was natuurlijk hoe die megakaryocyten en bloedstamcellen in de longen terecht waren gekomen. Om dat te achterhalen, zetten de onderzoekers een experiment op. Ze transplanteerden longen van een gewone donormuis in de lichamen van muizen die zo waren aangepast dat hun megakaryocyten fluoresceerden. Al snel doken de fluorescerende megakaryocyten van de ontvanger op in de longen. Het suggereert dat de bloedplaatjes producerende cellen die we in de longen aantreffen hun oorsprong vinden in het beenmerg. “Het is fascinerend dat de megakaryocyten helemaal van het beenmerg naar de longen reizen om bloedplaatjes te produceren,” vertelt onderzoeker Guadalupe Ortiz-Muñoz. “Het is mogelijk dat de long een ideale bioreactor is voor de productie van bloedplaatjes.”

Van de longen naar het beenmerg
In een ander experiment transplanteerden de onderzoekers gezonde longen waarin alle cellen fluoresceerden in de lijfjes van muizen die geen gezonde bloedstamcellen in hun beenmerg hadden zitten. Al gauw bleken fluorescerende cellen (dus cellen uit de longen) zich op te houden in het beschadigde beenmerg en daar een bijdrage te leveren aan de productie van bloedplaatjes en een breed scala aan andere bloedcellen (waaronder immuuncellen zoals T-cellen). Het suggereert dat de longen allerhande cellen herbergen die uit kunnen groeien tot verschillende componenten van het bloed en tevens stamcellen bezitten die beschadigd beenmerg kunnen herstellen.

Het onderzoek wijst er onder meer op dat stamcellen veel actiever zijn dan gedacht, zo vertelt onderzoeker Mark Looney. “We zien meer en meer dat de stamcellen die bloed produceren niet op één plek wonen, maar rondreizen in de bloedbaan.”