Op een afstand van zes miljoen lichtjaar van de aarde is een stellair zwart gat gevonden, oftewel een zwart gat ontstaan door de dood van een ster. Het zwarte gat bevindt zich in het dwergstelsel NGC 300. Het is het verste stellaire zwarte gat ooit ontdekt en is met een massa van twintig zonnen erg massief.

Het zwarte gat werd gevonden met ESO’s Very Large Telescope in Chili. “Het is uniek dat we zo’n ver stellair gat hebben kunnen meten”, vertelt Paul Crowther, professor astrofysica aan de universiteit van Sheffield.

Stellaire zwarte gaten ontstaan door de dood van een zware ster met een massa van vijf tot honderd zonnen. Als de kern van de exploderende ster meer dan vijf keer zo zwaar is als onze zon (Chandrasekhar-limiet) implodeert de kern van de ster tot een zwart gat. Is de ster minder zwaar dan vijf zonnen? Dan eindigt hij als een quarkster, neutronenster of witte dwerg. De zon zal ooit eindigen als een witte dwerg.

Het zwarte gat is niet alleen gevonden. Hij heeft namelijk gezelschap van een Wolf-Rayet-ster van twintig zonnemassa’s, die binnenkort een zwart gat wordt. Wolf-Rayet-sterren zijn sterren in de laatste fase van hun leven, die hun buitenste lagen afwerpen. Het is niet ongewoon dat zwarte gaten een begeleidende ster bij zich hebben. Toch is dit stel redelijk uniek, omdat het paar in 32 uur om elkaar draaien. Daarnaast steelt het zwarte gat materie van de Wolf-Rayet-ster.

Wat er in de toekomst gaat gebeuren? Eerst wordt de Wolf-Rayet-ster binnen enkele miljoenen jaren een zwart gat. Crowther: “Als het systeem een tweede explosie overleeft, dan zullen de twee zwarte gaten over enkele miljarden jaren samensmelten.”

Het zwarte gat nabij het centrum van NGC 300.