Velen dromen ervan: buitenaards leven vinden. Maar dan zullen we eerst wel grondig moeten zoeken. Gelukkig voor degenen die niet kunnen wachten tot we E.T. vinden, nemen de manieren om buitenaards leven op te sporen, rap toe.

1. Goed luisteren
Wie denkt aan de zoektocht naar buitenaards leven, denkt ongetwijfeld direct aan SETI (Search for Extraterrestrial Intelligence). Met behulp van radiotelescopen wordt gezocht naar smalbandige radiosignalen die afkomstig zijn van aliens. Vooralsnog zonder resultaat. Slechts één keer is er een nieuwsgierig makend signaal waargenomen en dat gebeurde in 1977. Het zogenoemde ‘Wow-signaal’ werd toen waargenomen met behulp van het Ohio State Radio Observatory. Maar omdat het signaal slechts één keer is waargenomen, heeft de wetenschappelijke gemeenschap het verworpen: alleen signalen die meerdere keren worden waargenomen zijn nader onderzoek waardig.

Het eenmalig waargenomen 'Wow-signaal'. Afbeelding: via Wikimedia Commons.

Het eenmalig waargenomen ‘Wow-signaal’. Afbeelding: via Wikimedia Commons.

2. Zoek naar sterrenmotoren
Wij mensen hebben er een handje van om te denken dat buitenaards leven in veel opzichten op ons zal lijken. Maar het is niet onaannemelijk dat buitenaards leven technologisch gezien veel verder gevorderd is dan wij mensen. Misschien moeten we dus wel op zoek naar futuristische vervoersmiddelen die voor ons mensen weliswaar nog toekomstmuziek zijn, maar waar aliens al volop over beschikken. Wetenschapper Duncan Forgan lijkt dat werkelijk een goed idee en weet ook al wel naar welk vervoersmiddel we dan moeten zoeken: sterrenmotoren, oftewel grote apparaten waarmee sterren verplaatst kunnen worden. Als aliens over zo’n sterrenmotor beschikken, dan kunnen wij die in principe met onze huidige telescopen waarnemen. De sterrenmotor ziet er een beetje uit als een planeetovergang, oftewel een zwart stipje op een ster dat zich – in tegenstelling tot een planeet die voor zijn ster langs beweegt – niet verplaatst.

3. Laat een robot zoeken
Als we denken aan buitenaards leven, dan zien we toch al snel een exoplaneet of misschien zelfs exomaan voor ons. Maar wie zegt dat we het eerste buitenaardse leven op een planeet of maan buiten ons zonnestelsel gaan vinden? Misschien vinden we het wel veel dichter bij huis. Bijvoorbeeld op Mars. NASA heeft met behulp van robotwagentjes al vast kunnen stellen dat op de rode planeet ooit sprake was van omstandigheden die buitenaards leven mogelijk maakten en wellicht gaan die karretjes – of hun opvolgers – sporen van oud buitenaards leven of zelfs levende buitenaardse wezens op Mars vinden. Het moet worden toegegeven: het is natuurlijk zoeken naar een speld in een hooiberg, maar zeg nooit nooit!

Marswagentje Curiosity. Afbeelding: NASA.

Marswagentje Curiosity. Afbeelding: NASA.

4. Zoek naar vervuiling
Wij mensen hebben er een potje van gemaakt. We hebben onze atmosfeer ernstig vervuild. Ergens hopen wetenschappers dat buitenaardse wezens net zo in de fout zijn gegaan. Met behulp van de in aanbouw zijnde James Webb-telescoop zouden we namelijk wellicht in staat zijn om vervuiling op exoplaneten te detecteren.

5. Zoek naar methaan of zuurstof
Maar niet alleen vervuiling kan een teken zijn van buitenaards leven. James Webb kan ook op zoek gaan naar andere stofjes in de atmosfeer van planeten die zich in de leefbare zone rond sterren bevinden. Zo kan James Webb op zoek gaan naar zuurstof of methaan: stofjes die wijzen op de aanwezigheid van leven. Het gaat dan – in tegenstelling tot bijvoorbeeld de zoektocht naar sterrenmotoren – niet per se om intelligent buitenaards leven: ook planten en bacteriën kunnen deze stofjes in de atmosfeer brengen.

6. Zoek extreme levensvormen op…aarde
We beschouwen de aarde als een leefbare planeet. Maar lang niet alle plekken op aarde zijn even vriendelijk voor leven. Wat denk je bijvoorbeeld van meren die zich onder een kilometers dik pak ijs op Antarctica bevinden? Door juist op die extreme plekken te zoek naar leven krijgen we een beter beeld van hoeveel een levensvorm werkelijk kan doorstaan en wordt dus duidelijker op welke extreme plekken buiten de aarde er wellicht leven te vinden is. Wellicht zijn er nu (exo)planeten of -manen waarvan we denken dat leven er onmogelijk is, maar blijkt straks uit onderzoek op aarde dat microben zich er toch prima weten te redden.