viking

Nieuw onderzoek suggereert dat de Vikingen hun vrouwen tijdens hun kolonisatietochten meenamen en dat die vrouwen dus ook nauw betrokken waren bij het koloniseren van nieuwe gebieden. Wetenschappers trekken die conclusie op basis van DNA.

Wie denkt aan Vikingen denkt wellicht aan bebaarde wildebrassen die zich alles toe-eigenden wat ze tegenkwamen en aanstond. Maar misschien moeten we dat beeld een beetje herzien. Dat de Vikingen geen lieverdjes waren, staat als een paal boven water. Maar ze hadden ook een andere kant: die van de familieman. Nieuw onderzoek suggereert namelijk dat sommige Vikingen hun vrouwen meenamen wanneer ze nieuwe gebieden gingen koloniseren. Sterker nog: het onderzoek wijst erop dat de vrouwen hun steentje bijdroegen aan dat kolonisatieproces.

Over mitochondriaal DNA
Mitochondriaal DNA is DNA dat zich in de mitochondriën, oftewel de energiecentrales van cellen, bevindt. Het mitochondriaal DNA ontvangt een mens van zijn moeder en kan dus een goed beeld geven van de maternale geslachtslijn.

DNA
Dat schrijven Noorse onderzoekers in het blad Philosophical Transactions of the Royal Society B. Ze baseren hun conclusie op DNA. De onderzoekers verzamelden mitochondriaal DNA van Vikingen die aan het einde van de IJzertijd leefden en vergeleken dit met het mitochondriaal DNA van IJslanders uit diezelfde tijd en mitochondriaal DNA van Noren, Zweden, Schotten (met name van de dichtbij Scandinavië gelegen Shetland- en Orkney-eilanden), Engelsen, Duitsers en Fransen.

De resultaten
Uit het onderzoek blijkt dat het mitochondriaal DNA van de oude Noren en IJslanders veel overeenkomsten vertoont met dat van Zweden, Engelsmannen en Schotten. Het mitochondriaal DNA van de oude IJslanders bleek bovendien met name overeenkomsten te vertonen met dat van mensen die op de Orkney- en Shetlandeilanden wonen.

Het verandert onze kijk op de Vikingen, zo stellen de onderzoekers. Wie denkt aan Vikingen, denkt aan rovende wildebrassen. En die waren er ook zeker bij. Ze veroverden nieuwe gebieden en deden dat hardhandig. Maar dat is natuurlijk niet het hele verhaal. Die veroverde gebieden moesten vervolgens geëxploiteerd worden. Er waren mensen nodig die in die nieuwe gebieden gingen wonen, landbouwbedrijfjes opzetten en het handelsnetwerk uitbreidden. En daarin was klaarblijkelijk ook een taak voor de vrouwen weggelegd. “Onze analyse wijst erop dat Noorse vrouwen een belangrijke rol speelden in de overzeese expansie en vestiging van de Vikingen en dat vrouwen van de Orkney- en Shetlandeilanden bijdroegen aan de kolonisatie van IJsland,” zo schrijven de onderzoekers.