Wetenschappers hebben in een grot in Ecuador een vis ontdekt die op een wel heel bijzondere manier zijn weg weet te vinden in de duisternis. De vis navigeert met behulp van zijn tanden.

De tanden van het visje Astroblepus pholeter bevinden zich niet in de mond, maar op hun huid. Veel vissen hebben deze huidtandjes, maar het is voor het eerst dat een vis wordt gevonden die de tandjes gebruikt om te navigeren. De meeste vissen gebruiken ze voor hun bescherming of om de weerstand tijdens het zwemmen te verkleinen.

Oriënteren
Normaal gesproken navigeren vissen met behulp van laterale lijnen. Daarmee kunnen ze bewegingen in trillingen in het water waarnemen. Maar dit orgaan stelt bij A. pholeter niet veel voor. In plaats daarvan zijn de tandjes van dit dier verbonden met het deel van het brein dat bewegingen kan verwerken. “Vergelijk het met een joystick: zodra het beweegt, wordt er via een zenuw een signaal naar het brein gestuurd,” vertelt onderzoeker Daphne Soares aan Scientias.nl. Dankzij de tandjes kunnen de vissen niet alleen de richting waarin het water stroomt, maar ook de afstand tussen de bodem en de vis achterhalen. Zonder de huidtandjes zijn de vissen al snel het spoor bijster: vissen die het zonder huidtandjes moesten doen, konden zich in snelstromend water niet oriënteren.

WIST U DAT…

…onlangs de eerste wilde vis met huidkanker is ontdekt?

Achtergrondlawaai
Dat de vis niet de laterale zijlijnen, maar de huidtandjes gebruikt om te achterhalen waar ‘ie zit, is goed te verklaren. A. pholeter leeft in enorm sterke stromingen. Waarschijnlijk is die stroming te sterk voor de laterale zijlijnen. “Vergelijk het met proberen om iemand tijdens een rockconcert te verstaan,” vertelt onderzoeker Daphne Soares. “Het achtergrondlawaai is dan te sterk.” Maar de huidtandjes kunnen wel wijs worden uit de stroming. “Deze huidtandjes zijn hard en bewegen mee met de stroming wanneer de vis daarin zwemt.”

De onderzoekers zijn in hun nopjes met de ontdekking. “We hebben een nieuwe manier gevonden waarop evolutie dieren in staat stelt om in zo’n uitdagende omgeving te leven. Het is er niet alleen donker, maar de wereld om de vissen heen stroomt ook nog eens heel snel.” De onderzoekers verwachten dat A. pholeter niet de enige vis is die zijn huidtandjes gebruikt om te navigeren. Ook andere soorten gebruiken mogelijk hun huidtandjes om dingen mee waar te nemen. “Als er andere vissen zijn die deze specialisatie hebben, dan zullen dat waarschijnlijk vissen zijn die familie zijn van A. pholeter.”