Uit nieuw onderzoek blijkt dat jonge vissen verslaafd kunnen raken aan het eten van plastic. Net als tieners die een voorkeur hebben voor fastfood als patat, kebab en pizza, kunnen de jonge vissen geen gezonde keus maken.

Wanneer larven van de baars worden blootgesteld aan hoge concentraties polystyreen, geven zij de voorkeur aan plastic boven natuurlijk voedsel. Hierdoor zijn de plasticverslaafde larven kleiner, langzamer en een makkelijk doelwit voor roofdieren dan broertjes en zusjes.

Jaarlijks belandt er acht miljard kilo plastic afval in de oceanen. Onderzoeker Kara Lavender Law visualiseert hoeveel dit nu eigenlijk is. “Acht miljoen metrische ton is vergelijkbaar met het vinden van vijf boodschappentassen vol met plastic op elke dertig centimeter kustlijn die de 192 landen die we onderzocht hebben, rijk zijn.” Een deel van het plastic drijft aan het oppervlak van de oceanen, maar een nog groter deel zinkt naar de bodem of spoelt aan op stranden.

Deze larve heeft veel microplastics gesnoept.

Deze larve heeft veel microplastics gesnoept.

Door blootstelling aan UV-straling, chemische afbraak en de beweging van golven wordt plastic alsmaar kleiner. Is een plastic deeltje kleiner dan vijf millimeter? Dan is het een microplastic. Dit is klein genoeg om door vissen voor voedsel te worden aangezien. Wanneer eitjes van een baars in de buurt van microplastics worden gelegd, komt ongeveer 81% van de eitjes uit. Dit percentage is 96% in de afwezigheid van microplastics. Een groot verschil!

De aan microplastics blootgestelde larven bleken niet alleen kleiner, langzamer en dommer te zijn, maar werden ook bijna allemaal geconsumeerd door roofdieren. In de andere groep overleefde de helft van de larven in de nabijheid van roofdieren.

“Eigenlijk worden de larven voor de gek gehouden. Ze denken dat plastic een bron van energie is, waarmee ze zichzelf volstoppen”

Larven worden voor de gek gehouden
Misschien nog wel de grootste verrassing van het onderzoek is dat aan microplastics blootgestelde larven liever plastic eten dan zoöplankton. “Plastic geeft blijkbaar een chemisch of fysisch signaal af, wat een bepaalde voedingsreactie veroorzaakt bij vissen”, zegt hoofdauteur Dr. Oona Lonnstedt van de Uppsala universiteit aan de BBC. “Eigenlijk worden de larven voor de gek gehouden. Ze denken dat plastic een bron van energie is, waarmee ze zichzelf volstoppen.”

Verbod op plastic in cosmetische producten
De onderzoekers schrijven in het paper in het wetenschappelijke vakblad Science dat er een verbod moet komen op plastic microbolletjes in cosmetische producten. Deze bolletjes worden gebruikt om je huid te scrubben of om je tanden grondig te reinigen, maar veel bolletjes belanden uiteindelijk in het water. Enkele fabrikanten stappen al over op bio-afbreekbare microbolletjes, maar er is nog wel een lange weg te gaan. Er zijn inmiddels al petities om het toevoegen van plastic aan cosmeticaproducten aan banden te leggen.