De voetafdrukken zijn het eerste onomstreden bewijs dat mensen tijdens het zogenoemde Laatste Glaciale Maximum al in de Amerika’s te vinden waren.

Dat schrijven onderzoekers in het blad Science. Centraal staat een behoorlijke verzameling voetafdrukken die is teruggevonden in White Sands National Park, gelegen aan de zuidgrens van de Verenigde Staten. Datering wijst uit dat de oudste afdrukken zo’n 23.000 jaar oud zijn. “Dit komt overeen met het hoogtepunt van het laatste glaciaal, ook wel het Laatste Glaciale Maximum genoemd, en maakt ze tot de oudste voetafdrukken die ons in de Amerika’s bekend zijn,” zo stelt onderzoeker Kathleen Springer.

Kinderen en tieners
De voetafdrukken lijken – afgaand op de omvang ervan – voornamelijk door tieners en jonge kinderen te zijn achtergelaten. Slechts enkele afdrukken worden aan volwassenen toegeschreven. De mensen lieten de afdrukken achter toen ze door de zachte modder aan de rand van een ondiep meer struinden. Naast de 23.000 jaar oude afdrukken zijn er ook voetafdrukken ontdekt die wat jonger zijn; samen getuigen ze ervan dat mensen hier gedurende een periode van zo’n 2000 jaar aanwezig waren.

Reuzenwolven en mammoeten
En de mensen waren niet de enigen die daar rondliepen; in hetzelfde gebied zijn ook afdrukken van mammoeten, vogels, grote grondluiaards en reuzenwolven teruggevonden. “Het is een belangrijke plek, omdat alle sporen die we hier hebben teruggevonden, getuigen van de interactie tussen mensen in een landschap waarin ook inmiddels uitgestorven dieren zoals mammoeten en grondluiaards leefden,” aldus onderzoeker Sally Reynolds. We kunnen zien hoe de mensen en dieren hier naast elkaar bestonden en door de afdrukken te dateren, krijgen we zo ook een beter beeld van hoe het landschap er toen uitzag.”

Datering
Maar wat de ontdekking van deze voetafdrukken natuurlijk met name heel interessant maakt, is dat de oudste afdrukken maar liefst 23.000 jaar oud zijn. Al jaren wordt er door wetenschappers fel gediscussieerd over de vraag wanneer de eerste mensen in Amerika arriveerden. Over het algemeen wordt aangenomen dat dat pas na het afsmelten van de Noord-Amerikaanse ijskappen, oftewel zo’n 16.000 jaar geleden was. Maar de voetafdrukken bewijzen dat mensen al eerder voet in Amerika zetten. “White Sands voorziet ons van het eerste ondubbelzinnige bewijs voor de aanwezigheid van mensen in Amerika, tijdens het Laatste Glaciale Maximum,” aldus onderzoeker Dan Odess.

Van belang voor eerdere vondsten
In de afgelopen jaren zijn er wel voorzichtige aanwijzingen gevonden dat er meer dan 16.000 jaar geleden al mensen in Amerika rondliepen. Maar die aanwijzingen waren op zichzelf niet heel overtuigend. “Eén reden waarom deze ontdekking (van de voetafdrukken, red.) zo belangrijk is, is dat deze het idee dat andere heel oude vindplaatsen echt op de aanwezigheid van mensen wijzen, plausibeler maakt – zelfs als het bewijs dat die vindplaatsen bevatten minder overtuigend is. Het wil niet zeggen dat al die vindplaatsen ook echt zijn (en dus meer dan 16.000 jaar geleden door mensen zijn achtergelaten, red.), maar het betekent dat we dat niet direct kunnen uitsluiten.”

Tenslotte geven de afdrukken ons ook een uniek inkijkje in het leven van deze vroege ‘Amerikanen’. “De voetafdrukken die in White Sands zijn achtergelaten, geven een beeld van wat hier gebeurde,” stelt onderzoeker Matthew Bennett. “Tieners die de interactie aangingen met jonge kinderen en volwassenen. We kunnen onze voorouders zien als heel functionele mensen die bezig waren met jagen en overleven, maar wat we hier zien is dat ze ook speelden en dat mensen van verschillende leeftijden bij elkaar kwamen.”