eenden

Het vogelgriepvirus kostte tot nu toe al vierentwintig mensen het leven en nog meer mensen zijn er ziek van. Het subtype (H7H9) bleek zich aan te kunnen passen aan menselijke cellen. Chinese wetenschappers ontdekken nu dat het virus vier bronnen van herkomst kan hebben.

Wetenschappers ontdekten eerder al hoe het virus over kan ‘springen’ op de mens. Het middel Oseltamivir (Tamiflu) tegen het mensschadelijke subtype ligt al klaar. Voorkomen is echter beter dan genezen dus gingen wetenschappers op zoek naar de bron.

Exacte herkomst
Minstens twee verschillende varianten van het nieuwe vogelgriepvirus (H7N9) werden mensen in China fataal. Een teken dat het virus zich snel aanpast. Waarschijnlijk zijn beide varianten afkomstig van gevogelte. Het virus hoeft niet eerst op een ander zoogdier over te slaan om te muteren tot een gevaarlijk virus voor de mens. Waar het virus exact vandaan komt, blijft lastig te achterhalen door het tekort aan gegevens van vogelpopulaties.

Vier bronnen
Microbioloog George Gao en zijn collega’s onderzochten hoe het virus zich ontwikkelde van patiënt tot patiënt en van vogel op vogel en vergeleken de genetische reeksen met elkaar. Hieruit bleek dat de ‘H’ van het virus van eenden af kan komen die een vliegroute hebben langs het oosten van China, Zuid-Korea en Japan. De ‘N’ was ook afkomstig van wilde eenden, de dichtstbijzijnde bron werd gevonden in Zuid-Korea. Hiernaast kon het eerdere vogelgriepvirus (H9N2) dat gevonden werd bij kippen in China ook op twee manieren muteren in H7N9. Vier verschillende bronnen wijzen de wetenschappers dus aan als mogelijke herkomst van het dodelijke virus voor mensen.

Meerdere gevaarlijke subtypen
Het eiwit in het virus H7N9 dat mogelijk maakt dat het virus in menselijke cellen kan groeien, heeft elf andere aminozuren en vijf aminozuren minder. Deze veranderingen zijn echter niet allemaal gevonden in de patiënten wat suggereert dat er minstens twee subtypen in omgang zijn die er ieder op een andere manier voor zorgen dat mensen ziek worden. Dat ze juist door dit eiwit ziekte kunnen veroorzaken is duidelijk. Eerdere H7-virussen zonder het eiwit (de ‘N’) ‘sprongen’ maar zelden over op mensen.

Door de veranderingen in de reeksen die leidden tot het nieuwe virus, suggereren Gao en zijn collega’s dat het virus waarschijnlijk afkomt van kippen in oost China. Het nieuwe virus maakt mensen ziek, maar vogels niet waardoor het zich ongemerkt verder kan verspreiden. Tussengastheren zijn niet aan te wijzen. En zonder hard bewijs blijft het een gok welke tussengastheren betrokken zijn bij de verspreiding van het virus.